لِئَلَّا يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَيْكُمْ حُجَّةٌ إِلَّا الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْهُمْ .
بسيارى از مفسّران گفتهاند :
زمانى كه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله به سوى بيت المقدّس نماز مىخواند ، مشركان عرب مىگفتند :
چگونه محمّد صلّى اللّه عليه و إله ادّعا مىكند كه پيرو دين ابراهيم است ، امّا به سوى كعبهاى كه ابراهيم و اسماعيل به سوى آن نماز مىخواندند ، نماز نمىخواند ؟ همچنين اهل كتاب مىگفتند : در كتابهاى ما نوشته شده است كه پيامبرى كه مبعوث مىشود از فرزندان اسماعيل است و به سوى كعبه نماز مىگزارد ، نه به سوى بيت المقدّس . بنابراين ، ما چگونه به نبوت محمّد صلّى اللّه عليه و إله اعتراف كنيم ؟ بدين ترتيب ، گويى هريك از مشركان و اهل كتاب به گمان خود ، عذر و بهانهاى داشتند كه به سبب آن از پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و إله پيروى نكنند . از اين جهت خداوند صورت پيامبرش را به سوى كعبه برگردانيد و آن را قبلهء هميشگى پيامبر و مسلمانان قرار داد تا هيچيك از اين گروهها عذرى نداشته باشند . ظاهر آيه ، بيانگر آن است كه نماز گزاردن به سوى كعبه موجب دفع اعتراض معترضان گرديد ، امّا اينكه اين اعتراضكنندگان چه كسانى بودند ، در آيه بيان نشده است . . . ممكن است ، علّت قطع اعتراض معترضان اين باشد كه كعبه را حضرت ابراهيم عليه السّلام بنا كرد و به سوى آن نماز خواند و او كسى است كه مورد قبول همگان مىباشد و محمّد صلّى اللّه عليه و إله نيز از روش او پيروى مىكرد .
إِلَّا الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْهُمْ .
يعنى هرگاه به سوى كعبه نماز بخوانى ، هيچكس نمىتواند عليه تو دليلى داشته باشد و به تو اعتراض كند ، مگر آن فرد باطلگرايى كه در اعتراض و اشكال خود ، نه بر دليل عقلى اتّكا دارد و نه بر هدايت آسمانى بلكه صرفا به سبب داشتن تعصّب و خيرهسرى دست به چنين كارى مىزند .
فَلا تَخْشَوْهُمْ وَ اخْشَوْنِي .
يعنى در پيروى از حق ، از سرزنش سرزنشكنندگان مترسيد ؛ زيرا من به تنهايى مالك سود و زيان شما هستم . ابن عربى در تفسير خود