نيست ، بلكه پيش از هرچيزى ديگر ، بايد انسان به قواعد و اصول تفسير آگاهى داشته باشد . رعايت اين قواعد در بيان مقصود خدا و رسول از آن جهت است كه كسى به اين دو دروغ نبندد و بدون دليل ، چيزى را به آنها نسبت ندهد .
نخستين شروط صحّت تفسير ، خواندن و نوشتن است . آنگاه ، دانستن اقسام علوم عربى از قبيل مفردات لغت ، صرف ، نحو ، علم بيان ، فقه ، اصول ، علم كلام و آشنايى به برخى از علوم ديگر كه تفسير برخى از آيات بدانها ارتباط پيدا مىكند . بهعلاوه ، اين كار به مفسّر امكان مىدهد كه در شناخت اين علوم به كارشناسان آنها رجوع كند .
فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ يَكْتُبُونَ الْكِتابَ بِأَيْدِيهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هذا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ
اين آيه تمام كسانى را كه به دروغ چيزى را به خدا نسبت مىدهند ، تهديد مىكند . آنها اين عمل زشت را تنها براى گرفتن بهاى آن از شيطان ، انجام مىدهند . البتّه لازم نيست اين قيمت ، تنها مال باشد ، بلكه ممكن است مقام يا شهوترانىها و ديگر لذايذ دنيوى باشد . « 1 » خداوند سبحان در يك آيه سه مرتبه « ويل » را بر تقلّبكنندگان حيلهگر تكرار كرده ، و سبب تأكيدش اين بوده كه بفهماند افترا بر او و پيغمبرش از بزرگترين معصيتها و داراى شديدترين مجازاتها و عذابهاست . « واى بر شما به دروغ بر خداوند افترا مىبنديد ! پس شما را به عذاب هلاك مىكند . و به تحقيق كسىكه افترا ببندد ناكام خواهد شد » . « 2 »
عالم ، حكم به واقع نمىكند
بدين مناسبت ، به اين نكته اشاره مىكنيم كه شخص عالم هرقدر مقام علمىاش
هامش
( 1 ) . كارشناسان تاريخ زبانها و آداب و رسوم ثابت كردهاند كه تورات فعلى كه يهوديان اعتقاد دارند از سوى خدا بر موسى عليه السّلام نازل شده ، در زمانى نه چندان كوتاه پس از موسى تأليف گرديده است . محقّقان اين حقيقت را از بررسى واژهها و اسلوبها ، از احكام و موضوعات و نيز از محيطهاى اجتماعى و سياسىاى كه در تورات منعكس است و به هيچوجه به عصر موسى مربوط نمىشوند ، استنباط كردهاند . ما به خواست خدا ، بارديگر به اين موضوع به شكل گستردهترى خواهيم پرداخت .
( 2 ) . طه ( 20 ) آيهء 61 .