نعمت تذكر داد بدين شرح : رهانيدن آنان از كشته شدن پسران و زنده ماندن زنانشان ، هلاك شدن فرعون ، آمرزيدن آنان و آوردن موسى كتاب تورات را براى آنها . من با اينكه هفده تفسير در دسترس خويش را به دقّت مطالعه كردم ، بهترين مطلبى كه در اينباره خواندم ، سخن ابو حيّان اندلسى بود كه در تفسيرش البحر المحيط گفته است :
« به زيبايى اين بخشها نگاه كنيد كه همچون مرواريد به رشته كشيده و همچون ستارگان آسمانى تنظيم يافته است . هربخشى از اين نعمتها به مناسبتى پايان گرفته است و از لحاظ فصاحت از بالاترين درجه برخوردار است كه از سوى خدا بر زبان محمّد ، امين او جارى شده است ، درحالىكه او قبلا نه كتابى خوانده و نه مطلبى نوشته بود » .
ابو حيّان با اين بيان اشاره مىكند كه اين تصويرهاى به همپيوسته و سازمانيافته از معجزات حضرت محمّد به شمار مىرود ؛ زيرا بدون آنكه آموزش ببيند بدانها خبر داده است . خداوند ، پيشينيان را رحمت كند و آنانرا بيامرزد و از نعمتها و بخششهاى خود به آنها پاداش دهد ؛ زيرا آنان هر پديدهاى را مىديدند كه از آن بوى تأييد دين اسلام و تعظيم پيامبر بزرگوار مىآيد ، با شور و شوق خاصى به سوى آن مىگرويدند و به شرح و تفصيل و استنباط آن مىپرداختند و بدان استدلال مىكردند .
آرى ، آنان كجا و علماى اين زمان ما كجا ؟ ما كه خود را آلودهء دنيا مىكنيم و اندوهى جز اندوه خودمان و مشكلى جز مشكل فرزندانمان نداريم . ما كجا و آن بزرگان كجا كه همهچيز را براى اسلام و پيامبر اسلام فدا كردند ؟ خداوند آنانرا بيامرزد و مقام ايشان و هركسى را كه به دين خدمت مىكند به بالاترين درجه برساند .
التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — صفحة 221
مساهمون: محمد جواد مغنية
ص٢٢١