چگونگى لباسى كه مىپوشيم ، غذايى كه مىخوريم ، نقشهء خانهاى كه در آن زندگى مىكنيم و . . . همگى نتيجهء طرح و تصميمى است كه قبلا گرفته شده است و حتّى كشتى بخار امروزى ، ادامه و شكل تكامليافتهء كشتى بادبانى است كه پس از طى مراحلى بدينصورت درآمده است . سنّتهاى تاريخى كاملا همچون سنّتهاى طبيعى ، عمل مىكنند ؛ نظير امواج دريا كه در نتيجهء جزر و مد ، بر سطح دريا حركت مىكنند . ازاين رو ، حوادث جزئى كه در زندگى روزمرّهء ما روى مىدهد و نيز نوع روابطى كه با ديگران برقرار مىكنيم ، اعم از خوب و بد ، تمام و يا بيشتر آنها در امتداد گذشتهء دور يا نزديك هستند . ازاينرو ، برخى از فلاسفه به حق گفتهاند : تاريخ يكى از راهها و اشكال شناخت است .
اين آيات نيز كه خداوند تعالى با آنها يهود را مورد خطاب قرار داده ، ارتباطى محكم با تاريخ آنان دارد .
اسرائيل
اسرائيل نام دوم يعقوب بن اسحاق بن ابراهيم خليل الرحمن است ؛ زيرا اسحاق برادر اسماعيل ، جدّ پيامبر ما حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و إله است . يهود و اعراب در ابراهيم عليه السّلام با هم تلاقى مىكنند . خداوند مىفرمايد :
« مِلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْراهِيمَ »
« 1 » . در مجمع البيان آمده است : تمام اعراب از فرزندان اسماعيلند و بيشتر غيرعربها از نسل اسحاق به وجود آمدهاند .
اسرائيل در زبان عبرى به معناى « عبد اللّه » است ؛ زيرا « اسرا » به معناى « عبد » و « ايل » به معناى « اللّه » است . خدا در خطاب خود با يهود به نرمى سخن گفته است ؛ چرا كه آنانرا به پيامبر بزرگوار ، يعنى اسرائيل نسبت داده است تا اين نسبت شريف را به آنها يادآورى كند شايد كه احساس كرامت در آنان برانگيخته شود ، البتّه اگر چيزى از
هامش
( 1 ) . حج ( 2 ) آيهء 78 .