هدايت نشود ، اكتشافات علمى ، خواه قديم باشد و خواه جديد ، نمىتواند او را قانع كند . هماكنون در ذهنم چيزى خطور كرد كه مىتواند خستگى خواننده را تا حدودى تخفيف دهد و نيز پاسخى باشد به كسانى كه تلاش مىكنند تا قرآن را با علم جديد تطبيق دهند . خاطره اين است :
گذر عزير ، با الاغ و خوراك و نوشيدنىاش بر دهكدهء خالى مىافتد : او از ديدن آن دهكدهء خالى شگفتزده مىشود و با خود مىگويد : كجا خداوند اهالى اين دهكده را پس از مردن زنده مىگرداند ؟ ! خدا خواست كه شگفتزدگى او را بر طرف سازد از اينرو ، او را صد سال ميراند و خوراك و نوشيدنىاش را در طول اين مدت بر حال خود ، بدون آنكه دگرگون و فاسد شود برجاى گذارد . وقتى خدا عزير را زنده كرد و خواست كه آيات شگفتانگيز خود را به او بنماياند ، به وى گفت : به خوراك و نوشيدنىات نگاه كن كه تغيير نكرده است .
آيا شما تصوّر مىكنيد كه خوراك و نوشيدنى عزير در يخچال بوده است ؟ اين سؤال را از صاحب « قرآن و علم جديد » مىپرسيم . ترديدى نيست كه يخچالى كه خوراك و نوشيدنى را صد سال نگه داشته ، از گونه و ساخت سال دو هزار بوده است نه از نمونهء سال شصت و هفت [ ميلادى ] .
آرى ، درك معانى قرآن را مىتوان بر علم جديد و بهويژه بر نظريّهء نسبيّت تطبيق كرد ؛ زيرا فهميدن يكى از ابعاد يك معناى ژرف و دقيق قرآن با اختلاف زمان و مكان تلاوت و نيز با اختلاف وضعيّت تلاوتكننده و يا شنونده ، تفاوت پيدا مىكند .
سؤال : اين اختلاف ، تنها به فهم تلاوت قرآن اختصاص ندارد ؛ زيرا نظريّهء نسبيّت يك نظريّهء فراگير است و تخصيصپذير نيست .
پاسخ : اين سخن درست است ؛ ولى آن استعدادى كه براى اختلاف در معانى قرآن وجود دارد ، در غير قرآن يافت نمىشود . اين مطلب ، گفتهاى را كه پيشتر بدان اشاره
التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — صفحة 127
مساهمون: محمد جواد مغنية
ص١٢٧