زندگى سعادتمندانهء ايشان را پيشنهاد مىكرد ، دروغ شمردند .
فَأَهْلَكْناهُمْ بِذُنُوبِهِمْ وَ أَغْرَقْنا آلَ فِرْعَوْنَ وَ كُلٌّ كانُوا ظالِمِينَ
و ما به كيفر گناهانشان هلاكشان كرديم و خاندان فرعون را غرقه ساختيم ، زيرا همه ستمكاران بودند . » از آوردن قيد « همه » در آخر آيه بر مىآيد كه همهء آن غرقه شدگان از ستمكاران / 81 بر خود بودند .
[ 55 ] سياق انديشهء قرآن اين است كه مقياس صلاح و فساد بشر در نزد خدا ، ايمان و كفر است نه چيز ديگر . به عبارت ديگر كافر بدترين مردم بلكه بدترين جانداران و جنبندگان است .
إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللَّهِ الَّذِينَ كَفَرُوا فَهُمْ لا يُؤْمِنُونَ
هر آينه بدترين جنبندگان در نزد خدا آنهايند كه كافر شدهاند و ايمان نمىآورند . » كافرى كه توبه كرده و ايمان آورده بدترين جنبندگان روى زمين نيست بلكه آن گونه كافران كه هم چنان در كفرشان پايدارند و ديده بر فروغ هدايت بسته مىدارند در خور چنين عنوانى هستند .
[ 56 ] ولى يك سؤال پيش مىآيد كه چرا كافر در چنين حضيض اسفلى سرنگون مىشود ؟
پاسخ اين است :
اولا : كافر عهد و پيمان نمىشناسد و خود و ديگران را محترم نمىدارد و چنان از خود سلب مسئوليت مىكند كه گويى او را وجود و حضورى در جامعه نيست . او را مىبينى كه پيمانى مىبندد سپس آن را مىشكند و بار ديگر دست بيعت به پيش مىآورد و باز بيعت خود نقض مىكند .
ديگر آن كه : به برنامههاى نبوت خود را ملزم نمىشناسد و به وظايف خود عمل نمىكند .
الَّذِينَ عاهَدْتَ مِنْهُمْ ثُمَّ يَنْقُضُونَ عَهْدَهُمْ فِي كُلِّ مَرَّةٍ وَ هُمْ لا يَتَّقُونَ
كسانى كه تو از آنان پيمان گرفتى ، سپس پياپى پيمان خويش مىشكنند