زيور راستى آراسته است .
قضاء و قدر
[ 42 ] با وجودى كه مؤمنان در موقعيتى بدتر از موقعيت دشمنان خود بودند با اين كه / 64 مؤمنان در فرودست وادى بودند و كفار در بالادست باز هم مؤمنان بر كافران غلبه يافتند .
إِذْ أَنْتُمْ بِالْعُدْوَةِ الدُّنْيا وَ هُمْ بِالْعُدْوَةِ الْقُصْوى وَ الرَّكْبُ أَسْفَلَ مِنْكُمْ
شما در كرانهء نزديكتر بيابان بوديد و آنها در كرانهء دور تر بودند و آن قافله در مكانى فروتر از شما بود . » مراد اين است كه آن قافله كه كالاى بازرگانى قريش را حمل مىكرد در مكانى پايينتر از آن دو گروه بوده . يعنى در فاصله سه روز راه از محل جنگ و در ساحل درياى سرخ در بدر جنگ براى مسلمانان امرى ناگهانى بود . زيرا هدف اصلى حمله شكستن محاصرهاى بود كه كفار براى مسلمانان تدارك ديده بودند .
اگر مسلمانان دانسته بودند كه به جاى برخورد با قافلهاى با انواع كالا كه محاصرهشدگان را بس مورد نياز بود ، با هزار سپاهى مسلح رو به رو مىشوند بعيد مىنمود با شمار اندكشان - 330 رزمنده - آن هم بدون سلاح كافى ، پاى به ميدان كارزار نهند . از اين رو مىفرمايد :
وَ لَوْ تَواعَدْتُمْ لَاخْتَلَفْتُمْ فِي الْمِيعادِ
اگر شما با يكديگر زمان جنگ را تعيين مىكرديد با هم از آن تخلّف مىورزيديد . » ولى اين تقدير و حكم ، تقدير و حكم الهى بود .
وَ لكِنْ لِيَقْضِيَ اللَّهُ أَمْراً كانَ مَفْعُولًا
تا كارى كه خدا مقرر كرده است واقع شود . » فرقى است ميان قضا و قدر . قدر سنتى است كه خدا براى نظام جهان مىنهد در حالى كه قضاء تنفيذ اين سنتهاست و گاه با مباشرت نيروهاى غيبى براى دگرگونى آن سنتها وارد عمل مىشود . در اين برهه از زمان ، هزيمت كفار قضاى