يعنى گروهى به جاى گروه ديگر جاى گيرند و بر آنان مسلّط شوند ، بلكه هدف اقامه حكم خدا و بركندن ريشهء فتنه است . فتنه چيست ؟ آيا مراد از فتنه شرك به خداست ؟ يا فساد در زمين است ؟ يا ستم كردن مردم است بر يكديگر ؟ يا تسلط گروهى است از مردم بر گروهى ديگر و برده كردن و بهرهكشى از آنهاست يا تحميل فرهنگ معينى بر آنها ؟
بديهى است كه فتنه در زبان قرآن تسلط غير مشروع است هم چنان كه اين سلطهء شرعى است كه از ايمان به خدا مدد مىگيرد و از حق يارى مىجويد و به آزادى انسان مىانديشد . آشكارترين معانى شرك تسلط نامشروع است يا خضوع در برابر چنين تسلطى است .
وَ قاتِلُوهُمْ حَتَّى لا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَ يَكُونَ الدِّينُ كُلُّهُ لِلَّهِ فَإِنِ انْتَهَوْا فَإِنَّ اللَّهَ بِما يَعْمَلُونَ بَصِيرٌ
و با آنان نبرد كنيد تا ديگر فتنهاى نباشد و دين همه دين خدا گردد . پس اگر باز ايستادند خدا كردارشان را مىبيند . » خداوند مىداند كه آيا آنان در دعوى خويش صادقاند يا اهل نفاق و جايز نيست كه به جنگ با آنان به بهانهء اين كه هنوز در شمار كفارند ادامه داد در حالى كه به ظاهر دعوى اسلام مىكنند .
/ 57 [ 40 ] ولى اگر از اسلام سرباز زدند و باز هم به قتال گراييدند و به اشاعهء فساد پرداختند ، شما نيز به قتال خويش ادامه دهيد بدون هيچ اندوه يا سستى و درنگى . زيرا شما سرانجام بر آنان پيروز مىشويد ، خدا مولاى شماست و پيشواى شماست . اوامر و نواهى و تعاليم او براى شما بهتر است زيرا او شما را به قدرت مقهور ناشدنى خود يارى مىكند .
وَ إِنْ تَوَلَّوْا فَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَوْلاكُمْ نِعْمَ الْمَوْلى وَ نِعْمَ النَّصِيرُ
و اگر سرباز زدند ، بدانيد كه خدا مولاى شماست و او يارى دهندهاى نيكوست . »
/ 58
[ سوره الأنفال ( 8 ) : آيات 41 تا 44 ]
وَاعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ