يعنى چنان كن كه نتوانند از آن استفاده كنند آن سان كه باد خانهها را ويران مىكند و آثارشان محو مىنمايد . مثلا با وجود نبود ارزاق و بالا رفتن بها و نبودن امنيت در راههاى بازرگانى / 446 دارايى ديگر فايدتى نمىدهد و با اشاعهء بيماريهاى همهگير و خشكسالى مال به مردم سودى نمىبخشد . همچنين با وجود تروريسم و تسلط ديكتاتورى و گرانى سرسامآور پول به چه درد مردم مىخورد . آرى ، خدا بدين گونه نعمت را از كافران سلب مىكند .
وَ اشْدُدْ عَلى قُلُوبِهِمْ
و دلشان سخت كن . » يعنى رحم و شفقت از دلهايشان بركن تا دلشان فرو بسته و سنگ شود . و به سبب فقدان عواطف و احساسات روابط اجتماعىشان سست گردد . و نتوانند دست اتحاد به هم دهند .
از بارزترين نشانههاى سخت دلى اين است كه كسى كه چنين باشد نمىتواند به حقايق ايمان آورد مگر وقتى كه وقت بگذرد .
فَلا يُؤْمِنُوا حَتَّى يَرَوُا الْعَذابَ الْأَلِيمَ
ايمان نياورند تا آن گاه كه عذاب دردآور را بنگرند . » سلطهء مستمر سلطهاى است كه بتواند تحولات را درك كند و از آنها سود برد ولى آل فرعون هيچ حقيقتى را در نيافتند مگر آن گاه كه دچار غرق شدند .
استجابت دعوت
[ 89 ] به سبب دعاى موسى و هارون بود .
قالَ قَدْ أُجِيبَتْ دَعْوَتُكُما
گفت : خواست شما اجابت شد . » آيا تنها دعا براى از ميان بردن جاهليت كافى است ؟ / 447 هرگز ! كسى كه دعا مىكند بايد خود ملتزم به محتوى دعاى خود باشد . هنگامى كه مسلمان براى سقوط طاغوت دعا مىكند نبايد خود در برابر طاغوت خضوع كند زيرا خضوع در برابر او نوعى تحكيم مواضع اوست و در نتيجه مخالف آنچه به دعا خواسته است . زمانى كه يك انقلابى سلطهء ستمكار را لعن مىكند ، معنى لعن دور ساختن ستمكار است از