لِكُلِّ أُمَّةٍ أَجَلٌ إِذا جاءَ أَجَلُهُمْ فَلا يَسْتَأْخِرُونَ ساعَةً وَ لا يَسْتَقْدِمُونَ
مرگ هر امتى را زمانى معين است . چون زمانشان فرا رسد ، نه يك ساعت تأخير كنند و نه يك ساعت پيش افتند . »
سنتهاى الهى در زندگى
زندگى بر موازينى است كه بر حق است و با هوا و هوس مردم دگرگون نمىشود . در آنجا عوامل سقوط هست و عوامل صعود . و آثار مثبتى براى اخلاص و فداكارى و فعاليت و وحدت و پاكى دل و جسم و سلامت عمل و اتقان آن . همچنين آثارى است منفى كه نقطهء مقابل آن آثار مثبت است . / 399 چون اين آثار مثبت و منفى در مقابل يكديگر قرار گيرند و كفه آثار منفى بچربد ، امت گرفتار بحران شود .
[ 50 ] از اينجاست كه آنان كه مىخواهند كه عذاب به زودى در رسد و با اصرار نمىپرسند كه وعدهء خدا چه زمان خواهد بود ؟ نمىدانند كه عذاب چيزى نيست كه بشر آن را به شتاب خواستار شود . زيرا چون عذاب در رسد از آن رهايى نتوانند پس چگونه آن را به شتاب مىطلبند .
قُلْ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ أَتاكُمْ عَذابُهُ بَياتاً أَوْ نَهاراً
بگو چه مىكنيد اگر عذاب او به ناگاه شب هنگام يا در روز فرا رسد . » يعنى هنگامى كه در بستر راحت غنودهايد و مهياى مقابله با عذاب نيستيد يا در روز هنگامى كه سرگرم كار و تلاش هستيد و آمادهء براى مواجهه با هر خطرى .
ما ذا يَسْتَعْجِلُ مِنْهُ الْمُجْرِمُونَ
گناهكاران چه چيز را اينچنين به شتاب مىطلبند ؟ » آيا براى رو به رو شدن با آلام شتاب مىكنند يا براى فرو ريختن كاخ آرزوهاى خود و ديدن چهرهء قهر پروردگار و جدايى از ياران . آيا اينها چيزهايى است كه افراد بشر خواستار آنها هستند يا اين آرزو كه عذاب خدا را به شتاب مىطلبند از روى غرور و خودخواهى است ؟
[ 51 ] آرى ، چون عذاب فرا رسد و به صورت حقيقتى ملموس درآيد ، دست