دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ
خدا را از روى اخلاص عقيدت بخوانند . » يعنى اين دعا و تضرعشان با آنچه پيش از ايشان بود فرق دارد . پيش از اين هم خدا را مىخواندند / 359 و هم آنهايى را كه براى او شريك مىپنداشتند يعنى در دلشان دو قبله بود ؛ قبلهاى كه به سوى خدا بود و قبلهاى كه روى در شريكان برساخته حق بود ولى اكنون جز خدا به هيچ چيز ديگر نمىپردازند و دلهايشان از لوث شرك پاك شده است .
لَئِنْ أَنْجَيْتَنا مِنْ هذِهِ لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ
كه اگر ما را از اين خطر برهانى از سپاسگزاران خواهيم بود . » معنى اين سپاسگزارى چيست ؟ آيا همان تكرار عبارت سپاسگزارى است يا مفهوم فراترى دارد ؟ مسلم است كه سپاسگزارى در اين مورد به مفهوم فراتر از سپاسگزارى معمولى است .
كفران بعد از شكر
[ 23 ] و بدين گونه در آيات خدا مكر كردند و به يكديگر ستم روا داشتند .
همانند قوم لوط كه اسراف ورزيدند و در زمين فساد كردند يا همانند فرعون و قوم او كه اقوام ديگر را در زير فرمان خود آوردند و بر آنان ظلم كردند و نيز همانند قوم عاد و ثمود .
فَلَمَّا أَنْجاهُمْ إِذا هُمْ يَبْغُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّما بَغْيُكُمْ عَلى أَنْفُسِكُمْ
چون خدا آنها را برهاند ، بينى كه در زمين به ناحق سركشى كنند اى مردم ! اين سركشى به زيان خودتان است . » يعنى اين ظلم و اين سوء استفاده از نعمت خدا آرى ، اين عاقبت به زيان شما خواهد بود .
مَتاعَ الْحَياةِ الدُّنْيا ثُمَّ إِلَيْنا مَرْجِعُكُمْ فَنُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
تمتعى است در اين زندگى دنيوى ، آن گاه همه به نزد ما باز مىگرديد تا از