يا آنان را عذاب مىكند يا توبهشان را مىپذيرد و اين بر حسب علم اوست و بر مقتضاى حكمت بالغهء اوست و به آنان كيفر يا پاداش خواهد داد .
شرح آيات :
صدقه به اكراه
[ 103 ] صدقه بايد به رضا و رغبت و فقط براى تقرب به خدا پرداخت شود و انگيزهء آن ايمان به خدا و روز جزا باشد . صدقهء مالى ، انفاق مال است از روى ايمان و تقوى . اما مردمى هستند كه خود صدقه را نمىپردازند بلكه بايد از ايشان گرفته شود . اينان همان گروهى هستند كه در آيهء پيش از آنان ياد شد كه كردارهاى نيك خود را به اعمال ناپسند مىآميزند . از اين رو خداى تعالى پيامبرش را فرمان مىدهد ( و به تبع آن همه رهبران اسلامى را ) كه از اموال آنان صدقه بستاند حتى اگر پرداخت آن از روى رضا و رغبت نباشد . ولى هدف اين صدقه با هدف جزيه و ديگر اموالى كه مثلا براى قصاص مىپردازند فرق دارد هدف در اخذ اين صدقه دو چيز است :
اولا : پاكيزه ساختن اموال ايشان و زدودن هر شهرت بد از ايشان است .
ثانيا : تزكيهء نفوس آنهاست و پرورش آنهاست به مقتضاى كرم و بزرگوارى و خروج از سلول تنگ بخل و فرا بردن ايشان به سطح عطا و احساس مسئوليتهاى اجتماعى در برابر افراد اجتماع .
خُذْ مِنْ أَمْوالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَ تُزَكِّيهِمْ بِها
از داراييهاى آنان صدقه بستان تا آنان را پاك و منزه سازى . » البته اين فرمان به معنى آن نيست كه اموال ايشان را در حيطهء تصرف در آورند ، بلكه مقدارى محدود از آن چون خمس و زكات و ديگر حقوق اجتماعى كه براى گرفتن آنها ضوابط معينى وجود دارد .
از سوى ديگر اين گرفتن صدقه نبايد به گونهاى باشد كه براى آنان حرجى ايجاد كند و آنان را از طريق حق دور گرداند . از اين رو بايد با دعا در حق ايشان