معناى واژهها
101 مردوا : از دين و طاعت خدا خارج شدند .
/ 266
موضعگيرى مردم در برابر جهاد
رهنمودهايى از آيات :
چون پروردگار ما سخن دربارهء شيوهء ناپسند منافقان به پايان برد ، اينك از مؤمنان صادق عقيدتى سخن مىگويد كه مقام نبوت را مثل اعلاى انسانيت مىدانند و به دعوت او گوش نهادهاند . اين گروه از مؤمنان بعضى از مردم مكهاند و بعضى از مردم مدينه و به دنبال اينان مردمى هستند كه قدم به جاى قدم اينان مىنهند و خداوند از ايشان خشنود است و از گناهان آنان عفو كرده است . دلهاى اينان طمأنينهء ايمان يافته و روى به راه حق نهادهاند و به قضاء و قدر الهى راضى شدهاند . خداوند براى ايشان بهشتهايى مهيا كرده كه آب از زير درختانش جارى است و اينان در آن بهشتها جاويدان مىزيند . آرى ، اين فراترين درجتى است كه بشر را ياراى عروج به آن است . خشنودى پروردگارش و بهشت جاويدان .
در اين ميان اعرابى هستند منافق و نيز گروهى از مردم مدينه كه در ورطهء نفاق افتادهاند كه رسول اللَّه آنان را نمىشناسد ، و ما نيز نمىشناسيم ولى خداى تعالى آنان را مىشناسد و شناختن يا نشناختن ما تأثيرى در كيفرشان ندارد . خداى تعالى آنان را دو بار عذاب مىكند يك بار پيش از آن كه پرده از كارشان برافتد و يك بار پس از آن . اما بعد از مرگ عذابى عظيم براى آنها مهيّاست . در اينجا گروه سومى هم هستند كه مردمى سست ايماناند اعمال نيك / 267 و بد را به هم مىآميزند