آرى ، توانگران منافق مىخواهند به جهاد نروند و تن به مرگ ندهند ولى در عين حال عمل خود را به گونهاى توجيه كنند ، پس عذرها مىتراشند تا مگر رسول اللَّه ( ص ) آنان را رخصت دهد تا با كسانى كه جهاد بر آنها واجب نيست در خانه بمانند ، و اين يكى از امتيازاتى بود كه توانگران مىخواستند حاصل كنند ولى آيا اسلام به چنين كسان چنين امتيازهايى مىدهد ، هرگز .
[ 87 ] اسلام ارزش جهاد را از هر ارزش ديگر چون ثروت و قوت برتر مىداند و تذكر مىدهد كه كسانى كه از جهاد سر بر مىتابند نمىدانند كه با خود چه معاملهاى مىكنند . / 245 اينان خود را در زمرهء مشتى زنان و ناتوانان كه به سبب ناتوانى و عجزشان از حساب جامعه بيرون رفتهاند ، در مىآورند . به راستى چگونه راضى مىشوند به جماعت عاجزان و از پاى افتادگان پيوندند ؟
رَضُوا بِأَنْ يَكُونُوا مَعَ الْخَوالِفِ
و بدان راضى شدهاند كه قرين خانهنشينان باشند . » زجّاج مىگويد : خوالف ( در متن آيه ) زنان باشند زيرا مىتوانند از جهاد بازمانند . و ممكن است جمع خالفه باشد در مردان . و خالفه و خوالف مردم دور از نجابتاند .
وَ طُبِعَ عَلى قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لا يَفْقَهُونَ
بر دلهايشان مهر نهاده شده و نمىفهمند . » يعنى قدر حقيقى خود را نمىشناسند كه با جهاد و تحمل مسئوليت است كه فرد ارتقاء مىيابد و به درون جامعهء اسلامى راه مىيابد .
2 - مؤمنان
[ 88 ] در سمت ديگر در برابر منافقان مؤمنان را مىيابيم كه با هر چه در تملك دارند ، در راه خدا جهاد مىكنند . اينان را در نزد خدا و پيامبرش مقامى ارجمند است و مردم به ديده احترام در آنها مىنگرند و در دنيا و آخرت رستگارند و كامياب .