هر در گذشتهاى به عمل مىآيد ، نهى مىفرمايد .
وَ لا تُصَلِّ عَلى أَحَدٍ مِنْهُمْ ماتَ أَبَداً وَ لا تَقُمْ عَلى قَبْرِهِ
چون بميرند بر هيچ يك از آنان نماز مكن و بر قبرشان مأيست . » يعنى آن مراسمى كه رسول خدا ( ص ) براى مؤمنان به هنگام مردنشان اجرا مىفرمود و بر سر قبر آنان درنگ مىكرد و برايشان آمرزش مىخواست از منافقان سلب شده است و چون اين فرمان قطعى از جانب خداوند به پيامبر رسيد تا زنده بود بر قبر هيچ منافقى توقف نكرد و بر جنازه هيچ منافقى نماز نخواند .
إِنَّهُمْ كَفَرُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ ماتُوا وَ هُمْ فاسِقُونَ
اينان به خدا و رسولش كافر شدهاند و نافرمان مردهاند . » يعنى از نظر فكرى و عملى از راه خدا و رسولش منحرف شدهاند و از اجراى احكام الهى سرباز مىزنند .
/ 243 نماز و دعا در حق اين گونه مردم گاه سبب مىشود كه آنان در داخل جامعهء اسلامى مشروعيتى احساس كنند و همين امر جامعهء اسلامى را در معرض خطرى بزرگ قرار خواهد داد .
شمار و تجهيزات ، ملاك نيست
[ 85 ] گاهى ممكن است رهبرى اسلامى كه هدفش گردآورى و تشكل همهء نيروهاى درون جامعهء اسلامى است ، به بعضى از منافقان گرايشى حاصل كند تا مگر از ثروت و قدرت او به سود اسلام استفاده كند . ولى قرآن حكيم در اين مورد اعلام خطر مىكند و مىگويد كه هر چه در اين جهان هست مىتواند براى انسان ابزار و وسيله باشد تا او را به هدفش برساند ولى از آنجا كه هدف مسلمانان هدفى صالح و ارجمند است بايد كه وسيله هم از چنين صفاتى برخوردار باشد و گرنه آن ابزار و وسيله بار دوش او خواهد بود .
وَ لا تُعْجِبْكَ أَمْوالُهُمْ وَ أَوْلادُهُمْ إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ أَنْ يُعَذِّبَهُمْ بِها فِي الدُّنْيا
اموال و اولادشان به اعجابت نيفكنند . خدا مىخواهد به سبب آنها در دنيا