وَ يَتَوَلَّوْا وَ هُمْ فَرِحُونَ
آن گاه شادمان باز مىگردند . » آنان به خيال خود زيان نكردهاند .
بنگريد كه مؤمنان چگونه خود را از روى اخلاص به رنج و تعب مىاندازند و منافقان چگونه منتظر فرصتى هستند كه خود را از زير ضربه خارج نمايند .
به هنگام مصائب چه وظيفهاى داريم ؟
[ 51 ] آيا زيانهايى را كه به مؤمنان در زمان جنگ وارد مىشود مىتوان واقعا زيان خواند ؟ يا بايد بگوييم آنها مقدرات الهى هستند و از روى حكمت بالغهء بارى تعالى بر مؤمنان مقرر شده است ؟
اينان كه در پيكارهاى اسلامى شربت شهادت مىنوشند از مواهب عظيمى برخوردار مىشوند . مرگ امرى حتمى است و ناگزير . اگر اينان در جهاد خونشان ريخته نمىشد اى بسا به گونهاى ديگر مىمردند . ولى اكنون كه به درجهء شهادت رسيدهاند خون پاكشان در عروق ديگران به جريان مىافتد و به ارادهء استوار و صلابت و استقامت تبديل مىشود .
هم چنان كه خسارتهاى مادى ، زكات اموال مسلمانان است كوششهايى هم در ميدانهاى جنگ مبذول مىدارند به منزلهء زكات بدنهاى آنهاست .
از اين رو مىفرمايد :
قُلْ لَنْ يُصِيبَنا إِلَّا ما كَتَبَ اللَّهُ لَنا
بگو مصيبتى جز آنچه خدا براى ما مقرر كرده است به ما نخواهد رسيد . » در برابر تقدير خداوندى جاى حزن و اندوه نيست .
/ 194 ديگر آن كه صاحب نعمت خداست او كه اگر مصيبتى بر ما مقدر كند چنان است كه نعمتى را از ما سلب كرده است . پس نبايد در آنچه مقرر مىدارد زبان به شكايت و مناقشه بگشاييم .
هُوَ مَوْلانا وَ عَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ
او مولاى ماست و مؤمنان بر خدا توكل كنند . »