وَ لَأَوْضَعُوا خِلالَكُمْ يَبْغُونَكُمُ الْفِتْنَةَ وَ فِيكُمْ سَمَّاعُونَ لَهُمْ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ
و تا فتنهانگيزى كنند و براى دشمنان به جاسوسى پردازند در ميان شما رخنه مىكنند و خدا به ستمكاران آگاه است . » اين واژه از « ايضاع » گرفته شده است . « اوضع الإبل فى سيره » يعنى شتر در راه رفتن شتاب كرد و « خلال » يعنى در صفوف شما .
/ 190 يعنى مىخواهند كه شما به گروهى از مخالفان داخلى تبديل شويد و از جنگ ، سرد گرديد .
سوم : اينان دشمنان شمايند .
هر ستمگرى سرنوشتش به اين عاقبت مىرسد ، و ما نبايد تنها به ظاهر اشخاص بنگريم بلكه بايد در تاريخ و رفتار گذشتهء آنها درنگ كنيم و اين كه چگونه در گذشته عمل مىكردهاند و طبعا در آينده نيز به همان ترتيب عمل خواهند كرد .
رجوع به سوابق
[ 48 ] قرآن گذشتهء سياه منافقان را براى ما بيان مىكند كه آنان در ايام صلح چگونه سخنان پيامبر را واژگونه مىكردند و چهرهء رسول اللَّه را بر خلاف واقع جلوه مىدادند .
لَقَدِ ابْتَغَوُا الْفِتْنَةَ مِنْ قَبْلُ وَ قَلَّبُوا لَكَ الْأُمُورَ
پيش از اين هم فتنهگرى مىكردند و كارها را براى تو واژگونه جلوه مىدادند . » در تفاسير آمده است كه قلب كردن امور به معنى واژگونه جلوه دادن آن است و نيز گويند تقلب به معنى مكر و حيله است .
منافقان هم امور را واژگونه مىكردند و ميان مسلمانان اختلاف مىافكندند / 191 حتّى با اين اعمال خود قصد قتل پيامبر را داشتند ولى بر آن دست نيافتند .
گويند كه منافقان در حق پيامبر حيلهاى مىانديشيدند و چون در آن موفق نمىشدند آن را رها مىكردند و از پى حيلهء ديگر مىرفتند . از اين رو بعضى گفتهاند