فَيُحِلُّوا ما حَرَّمَ اللَّهُ زُيِّنَ لَهُمْ سُوءُ أَعْمالِهِمْ
پس آنچه را كه خدا حرام كرده است حلال مىشمارند . كردار ناپسندشان در نظرشان آراسته گرديده . » / 173 مراد از كردار ناپسند اعمال تجاوزكارانهء آنهاست كه براى آن حتى احكام خدا را دگرگون مىسازند . اينان براى توجيه كردن اهداف شوم خود به توجيه وسيله چنگ مىزنند . در حالى كه كردارهاى آنها همه سبب ضلالت و انكار است ، زيرا دل خواهشناك انسانى چون هدفش مطامع شخصى باشد ديگر در جستجوى حقيقت نمىافتد و از اين رو بدان هم دست نمىيابد .
وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكافِرِينَ
و خدا كافران را هدايت نمىكند . » كفر در اينجا مخالفت با اقدام براى انجام وظايف است پس كفر بر عقل اثر مىگذارد و نور معرفت را از عقل سلب مىكند .
[ 38 ] گفتيم مهمترين چيزى كه فكر بشر و رفتار او را محدود مىسازد همانا هدف اوست كه در چشم او آراسته شده و شوق وصول به او در سرش افتاده است اگر هدفش خدا و روز بازپسين باشد ، همانند رانندهاى دل آگاه و آشنا به راه ماشين زندگى را از راههاى خوب و بىخطر به پيش مىبرد و اگر نه چرخهاى ماشين او از راه به در مىرود . بدين گونه ديگران را هم با خود به گمراهى مىبرد . اگر كسى را هدف تمتع از زندگى مادى و ترك جهاد در راه خداست ، هر گاه فرمان خدا رسد او در انجام آن تكاهل مىورزد .
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ما لَكُمْ إِذا قِيلَ لَكُمُ انْفِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ اثَّاقَلْتُمْ إِلَى الْأَرْضِ
اى كسانى كه ايمان آوردهايد ! چيست كه چون شما را گويند كه براى جنگ در راه خدا بسيج شويد گويى كه به زمين چسبيدهايد ؟ » يعنى سنگين مىشويد و تكاهل مىكنيد و براى توجيه رفتار ناپسند خود خواستار به تأخير افكندن جنگ مىشويد .
گاه مىگوييد اكنون هوا گرم و سوزان است . آيا صبر نمىكنيم كه هوا معتدل شود . و گاه مىگوييد اكنون هوا سرد است اندكى صبر كنيم تا هوا ملايم شود گاهى هم گوييد ، نه ، فعلا ساز و برگ جنگ را مهيا نكردهايم .