/ 143
جهاد برترين وظيفهء مؤمن
رهنمودهايى از آيات :
براى آن كه امّت اسلامى آمادهء مبارزه گردد ، ضرورى است كه همه افراد آن به عنوان يك اصل اساسى و از سر اخلاص بدان انتساب جويند و هيچ يك از خويشاوندان و نزديكان خود را - اگر كفر را بر ايمان ترجيح مىدهند - در شمار خويشاوندان و نزديكان نياورند . زيرا خلل در انتساب سبب خلل در ايمان مىشود .
اگر پدر و برادر و همسر و خاندان يا مال و تجارت و مسكن براى فردى دوست داشتنىتر از ايمان او به خدا و رسولش و جهاد در راه خدا باشد بايد منتظر امر خدا باشد و بداند كه خدا براى ظالمان و فاسقان هدايت و رستگارى نمىآورد .
نظير اين خلل و اثر منفى آن در مبارزه و پيكار در روز حنين نمودار شد ، زيرا در اين روز سپاه اسلام به افزونى شمار خود مغرور شد نه به ايمان خود و ديديم كه اتكاء به آلت وعدت برايشان سودى نداد و منهزم شدند و زمين با همه گشادگىاش بر آنان تنگ شد . ولى خداوند بر دل پيامبر خود و مؤمنان آرامش فرستاد آن سان كه دلهايشان مطمئن گرديد و لشكرهايى از سوى خود بفرستاد و كافران گريختند و به عذابى دردناك گرفتار آمدند .
/ 144 البتّه آن هزيمت تجربهاى بود كه در نفوس مسلمانان تأثيرى بسزا داشت و سبب شد كه آنان توبه كنند و خداوند توبهشان بپذيرفت زيرا خداى تعالى آمرزنده و مهربان است .
در اين آيات به بيان برخى از شروط اجتماعى جهاد پرداخته شده و در آيات پيش به بيان شرايط روحى و فرهنگى آن پرداخته بود .