بسمه تعالى ، شرط لزوم در ضمن عقد شركت ، صحيح نيست . ولى اگر دولت اسلامى در ضمن قرار خود با شركت ، شرط عدم فسخ شركت ، مطلقاً يا مقيداً ياشرط انحلال در مورد خاص بنمايد ، نافذ است .
8 . شركت و تجارتخانهء رسمى ملزمند كه دفتر يا دفاتر مخصوص داشته باشند كه اين دفاتر بر له و عليه متعاملين حجت باشد ؟
بسمه تعالى ، مانع ندارد .
9 . مرور زمان كه در يك روايت وارد است آيا به نظر حضرتعالى معمول به است يا نه ؟
بسمه تعالى ، مرور زمان اثرى ندارد .
10 . اگر ضامن در ضمن ضمانت شرط كند كه ذمهء مضمون عنه هم مشغول باشد و يا مضمون عنه مسئوليت پرداخت داشته باشد ، آيا صحيح است ؟
بسمه تعالى ، شرط مزبور صحيح نيست ، ولى اگر ضامن با اذن مضمون عنه ضمانت كرده ، بعد از ادا مىتواند به او رجوع كند .
11 . ضامن شرط مىكند كه من ضامن مىشوم ، بدينگونه كه اگر مضمون عنه نپرداخت من بپردازم .
حال يا به طور واجب مشروط يا معلق ، آيا اينگونه ضمانت صحيح است ؟
بسمه تعالى ، صحيح نيست .
12 . در حواله قيد مىكند كه اگر محال عليه نداد ، محيل بدهد . آيا صحيح است ؟
بسمه تعالى ، اين شرط نافذ است .
13 . اگر دين وعدهدار را حواله كرد و طرف ، بدون ذكر اجل ، حواله را قبول كرده ، آيا دين مؤجّل حالّ مىشود يا نه ؟
بسمه تعالى ، ذمهء محال عليه به قبول حواله مشغول به دين مىشود و بايد فوراً ادا كند مگر اينكه شرط تأجيل نموده باشد .
14 . شخصى كه خود را در معرض ورشكستگى مىبيند ؛ براى فرار از ديون مردم اموال خود را با مصالحه يا هبه يا بيع ، از ملك خود خارج مىكند . آيا اين معاملات صحيح است ؟ و بر فرض صحت ، آيا طلب كارها يا حاكم ، حق فسخ دارند يا نه ؟
بسمه تعالى ، در فرض مذكور ، صحت معاملاتى كه براى فرار از ديون انجام گرفته ، محل اشكال است و حاكم شرع مىتواند دخالت كند .
15 . اگر عين مال فروشندهاى در اموال شخص مفلس موجود است حق دارد عين مال خود را بردارد و
استفتائات امام خمينى ( موسوعة الإمام الخميني 32 الى 41 ) ( فارسى ) — صفحة 77
مساهمون: السيد الخميني
ص٧٧