مىافتد . در پى لذات و نوشخوارى و تنبلى مىرود و جان خويش در شهر بند هوا و هوس گرفتار مىسازد .
تنها را خلاص ، از ظلمات جهل و عادات ناپسند ، تذكر و ياد خداست به طور مستمر . اين تذكر و ياد خدا به مثابهء پرتوى است كه حجاب تيرهء عادات را كه به روى قلب پنجه افكنده است بر مىدرد .
وَ ذَكِّرْ بِهِ أَنْ تُبْسَلَ نَفْسٌ بِما كَسَبَتْ
و به قرآن پندشان ده ، مبادا به كيفر اعمال خويش گرفتار آيند . » چون نفس آدمى بدين مرحله از هبوط برسد خداى تعالى او را لعنت خواهد كرد و شفاعت كس دربارهء او نخواهد شنود و كس را ياراى آن نيست كه به يارىاش برخيزد .
لَيْسَ لَها مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلِيٌّ وَ لا شَفِيعٌ وَ إِنْ تَعْدِلْ كُلَّ عَدْلٍ لا يُؤْخَذْ مِنْها
جز خدا دادرس و شفيعى ندارند و اگر براى رهايى خويش هر گونه فديه دهند پذيرفته نخواهد شد . » آرى ، از اين نفس محبوس در ظلمت خويش ، فديه نپذيرند . اين است سرنوشت كسانى كه گناهانشان به گردشان حلقه زده است .
/ 105
أُولئِكَ الَّذِينَ أُبْسِلُوا بِما كَسَبُوا
اينان به عقوبت اعمال خود گرفتار آيند . » سرنوشتشان در دنيا تاريكى دلهاى آنهاست و در آخرت :
لَهُمْ شَرابٌ مِنْ حَمِيمٍ وَ عَذابٌ أَلِيمٌ بِما كانُوا يَكْفُرُونَ
به كيفر آن كه كافر شدهاند برايشان شرابى از آب جوشان و عذابى دردآور مهيا شده است . » اينان به آيات خدا كافر شدهاند و كلام خدا را بازيچه ساختهاند .
آرى ، گناهان سبب تيرگى دل شود و تيرگى دل سبب كفر و سرانجام كفر جهنم است .
[ 71 ] جماعتى از گمراهانند كه براى خود خدايان و خداوندانى جز اللَّه برگزيدهاند آيينهايى اختراع كردهاند كه هرگز از سوى خدا نيامده است . بسا كه