تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 66

مساهمون:

ص٦٦
هدفى كه باشد . اول : راهى كه به هدف ما منتهى مىشود ، راهى راست و درست باشد . دوم : براى ديدن اين راه از بينايى كافى برخوردار باشيم . خداست كه آيينها نهاده و راهها گشوده تا مردم بتوانند به اهداف خود نايل آيند . و هم اوست كه انسان را بصيرت بخشيده كه اگر از آن محروم گردد با صخره‌هاى كوهستان برخورد خواهد كرد و از گردنه‌ها فرو خواهد غلتيد و نه تنها راه گم خواهد كرد جان نيز بر سر كار خود خواهد نهاد .
قُلْ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ أَخَذَ اللَّهُ سَمْعَكُمْ وَ أَبْصارَكُمْ وَ خَتَمَ عَلى قُلُوبِكُمْ مَنْ إِلهٌ غَيْرُ اللَّهِ يَأْتِيكُمْ بِهِ
بگو : آيا مىدانيد كه اگر گوش و چشمان شما را باز ستاند و بر دلهايتان مهر نهد چه خدايى جز اللَّه آنها را به شما باز مىگرداند ؟ » در آيات قرآن « سمع » به صورت مفرد آمده ، چه بسا از اين رو كه آنچه انسان مىشنود به عقل نزديكتر است و به كليات و مجردات پيوسته‌تر . مخصوصا اگر بگوييم كه مراد از « سمع » سخنانى است كه در پيرامون حقايق از ديگران مىشنويم . در حالى كه « ابصار » هميشه به صورت جمع آمده و چه بسا از اين رو كه آنچه انسان مىبيند متنوع و مختلف است و نزديكتر به واقعيات خارجى . ممكن است آنچه بشر مىشنود و به ذهن او منتقل مىشود از تجارب و علم ديگران باشد و ممكن است چيزهايى باشد كه او خود دريافته يعنى مستقيما از علم و آگاهىاش . اين دو منبع آگاهى راه به دل ( دماغ ) دارند پس اگر خداوند بر دل مهر نهد و در آن بربندد و معيارهاى عقلى از آن باز ستاند ، براى آدمى چه باقى مىماند ؟ او قدرت تعقل و احساس را از دست مىدهد آرى ، چيزهايى مىشنود ، چيزهايى مىبيند ولى از آنها به حقايق جديدى نمىرسد و نمىتواند به يارى آنها / 71 به حقايق و واقعيتهاى ديگر برسد . شعلهء آتش را مىبيند بدون آن كه بينديشد كه اين شعله حكايت از حرارت دارد و حرارت راه احتراق و انبساط است و آن بدون سبب ايجاد نمىشود و آن كه اين آتش برافروخته حتما داراى هدف و انگيزه‌هايى بوده است ، نه ، وى فقط شعله را مىبيند و گاه در آن مىافتد و مىسوزد . چنين است حال