آمده است سامرى مشتى خاك از جاى پاى جبرييل برداشته و در ساختن گوساله به كار برده و همين باعث شده كه آن تنديس گوساله چون گاو صدا كند .
أَ لَمْ يَرَوْا أَنَّهُ لا يُكَلِّمُهُمْ وَ لا يَهْدِيهِمْ سَبِيلًا
- آيا نمىبينند كه آن گوساله با آنها سخن نمىگويد و ايشان را به هيچ راهى هدايت نمىكند ؟ » در حالى كه خدا با موسى سخن مىگفت و براى قوم خود فرمانهاى الهى را باز مىگفت و آنها را به راه راست هدايت مىكرد .
اتَّخَذُوهُ وَ كانُوا ظالِمِينَ
- آن را به خدايى گرفتند و بر خود ستم كردند . » و كدام ظلم بزرگتر است از شرك به خدا و كفر پس از ايمان . گوسالهء بنى اسراييل رمزى است براى رهبريهاى باطل و سامرى براى چنين كارى پاى به ميدان نهاده بود . گوساله صدا مىكرد ، هم چنان كه اين رهبران نيز براى مردم سخن مىگفتند ولى سخنشان كسى را به جايى نمىرساند . و نيز هم چنان كه اين گاو تنها هيكلى بود بدون روح و رهبريهاى باطل هم براى مردم هيچ فايدهء روحانى و معنوى نخواهند داشت .
[ 149 ] موسى باز آمد و به اين شايعهء دروغ كه او مرده است پايان داد و آنان كه چنين شايعهاى پراكنده بودند رسوا شدند و در چنين وضعى جز توبه راهى در پيش نداشتند .
وَ لَمَّا سُقِطَ فِي أَيْدِيهِمْ وَ رَأَوْا أَنَّهُمْ قَدْ ضَلُّوا قالُوا لَئِنْ لَمْ يَرْحَمْنا رَبُّنا وَ يَغْفِرْ لَنا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخاسِرِينَ
- و چون از آن كار پشيمان شدند و ديدند كه در گمراهى افتادهاند ، گفتند : اگر پروردگارمان به ما رحم نكند و ما را نيامرزد در زمرهء زيانكاران خواهيم بود . » معلوم مىشود كه رحمت خداوند در هدايت و راهنمايى او آشكار مىشود .
هدايتى كه اگر نباشد بشر در گمراهى دست و پاى خواهد زد .