برادر خواست كه سكوت او را در برابر قوم حمل بر رضايت او نكند ، كه او هر چند سكوت كرده ولى هم چنان خشمگين در انتظار فرج بوده است .
شرح آيات :
چرا گوساله ؟
[ 148 ] چرا قوم موسى در غياب او - يعنى زمانى كه به كوه رفته بود - گوساله را به خدايى گرفتند ؟
معلوم مىشود بقاياى افكار جاهلى فرعونى هنوز در مغز آنها جاى داشت زيرا چند قرن در آن جامعه زيسته بودند . مصريان گاو را مقدس مىشمردند و آن را رمز زندگى كشاورزى خود مىدانستند و بنى اسراييل هم در اعماق ذهن خود چنين گرايشى يافته بودند . ولى آنان براى ساختن گوساله از زيورهاى خود استفاده كردند ، زيرا هنگامى كه از مصر بيرون آمدند همهء زر و زيور خود با خود آوردند . و آن را پشتوانهء اقتصادى خود مىشمردند . چون رسوبات مغزى جاهلى آنان از اعماق ذهنشان به سطح روشن آن آمد و از آن زر و سيم گوساله ساختند ، در واقع به پرستش زر و سيم روى آوردند و آن گوساله رمز توجه آنها به آسودگيها و رفاه مادى بود .
اين حادثه دليل بر اين است كه آن تحول سياسى كه در بنى اسراييل به وجود آمد به تحول فرهنگى نرسيد . به يك آزمايشى نياز داشتند تا حقيقت اعتقاداتشان آشكار شود و مصلحان جامعه آنها را بشناسند و به معالجهء بيماريهاى پنهان روحى آنان بپردازند . شايد آن ده روز كه به آن سى روز افزوده شد براى آن بوده است كه محيط براى سامرى مهيّا شود . سامرى شايع كرد كه موسى از دنيا رفته است و بدين گونه مردم را براى پذيرفتن بدعت خويش مهيا ساخت .
/ 451
وَ اتَّخَذَ قَوْمُ مُوسى مِنْ بَعْدِهِ مِنْ حُلِيِّهِمْ عِجْلًا جَسَداً لَهُ خُوارٌ
- قوم موسى بعد از او از زيورهايشان تنديس گوسالهاى ساختند كه بانگ مىكرد . » ممكن است كه سامرى گوسالهاى ساخته باشد به گونهاى كه چون باد در آن داخل مىشده صدايى چون صداى گاو از آن بيرون مىآمده . يا چنان كه در آيه