وَ إِنْ يَرَوْا كُلَّ آيَةٍ لا يُؤْمِنُوا بِها
- چنان كه هر آيتى را كه بينند به آن ايمان نياورند . » « آيه » در اين عبارت مراد آيات تكوينى است چون معجزهها و سير تاريخ و تحولاتى كه بيان كنندهء حقايق است . همچنين قلب متكبر در جستجوى حقيقت نيست از اين رو نه به حقايق توجه دارد و نه به آن ايمان دارد ، مگر اين كه آن را به چشم خود بنگرد . به همين گونه در پى يافتن راههاى درست نيست زيرا خود با ميل و ارادهء خود از آن منحرف شده است .
وَ إِنْ يَرَوْا سَبِيلَ الرُّشْدِ لا يَتَّخِذُوهُ سَبِيلًا وَ إِنْ يَرَوْا سَبِيلَ الغَيِّ يَتَّخِذُوهُ سَبِيلًا
- اگر طريق هدايت بينند از آن نروند و اگر طريق گمراهى بينند از آن بروند . » زيرا اينان خود منحرفاند و خواهان هر انحراف هستند .
ذلِكَ بِأَنَّهُمْ كَذَّبُوا بِآياتِنا وَ كانُوا عَنْها غافِلِينَ
- زيرا اينان آيات را دروغ انگاشتند و از آن غفلت ورزيدند . » تكذيب آيات سبب شد كه از حقايق رويگردان شوند و از اهميت آيات تشريعى غافل مانند . بشر در آغاز كه منحرف مىشود به سبب اشتباه اوست در درك حقيقت ولى بعدها كه به سوى كفر و انكار مىگرايد عملش يك عمل اختيارى است .
انجام زمينهء عملى
[ 147 ] عاقبت كسانى كه از نظر فكرى خودسرى و تكبر مىكنند اين است كه به حقيقت راه نمىيابند نه از طريق رسالات الهى و نه از طريق تدبر در واقعيات اعمال نيك آنان به سبب اعمال ناپسندشان كه در واقع استراتژى اصلى آنهاست از ميان مىرود .
/ 446
وَ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآياتِنا وَ لِقاءِ الْآخِرَةِ حَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ
- اعمال آنان كه آيات ما و ديدار قيامت را دروغ انگاشتند ، ناچيز شد . »