[ 146 ] اتوموبيلى كه راهى را به اشتباه مىرود همهء اجزاء آن در همان راه اشتباه پيش مىرود ، هر چند كه اين اتوموبيل از حيث ساخت عيبى و نقصى نداشته باشد . جامعه‌اى هم كه بيراهه مىرود همهء افراد آن خواه و ناخواه در همين مسير سير مىكنند . اجتماع سالم ، اجتماعى است كه افراد آن در ضمن سازندگى خود با جوامع ديگر هم روابط حسنه داشته باشند ولى اگر اين جامعه در زمين سركشى كرد و آهنگ برده ساختن ديگران نمود و خواست دسترنج ايشان را بربايد : در اين صورت راه انحراف در پيش گرفته و اين انحراف تمام ابعاد آن را در بر خواهد گرفت ، زيرا خداوند در درون هيچ كس دو قلب قرار نداده است . به اين معنى كه يك فرد زمانى مؤمن است و به آيات خدا و فرمانهاى رسولان او عمل مىكند كه در پى برده ساختن مردم ديگر نباشد و در زمين خودسرى و خودكامگى نكند و هوس برترى جويى در سر نپرورد . سَأَصْرِفُ عَنْ آياتِيَ الَّذِينَ يَتَكَبَّرُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ - آن كسانى را كه به ناحق در زمين سركشى مىكنند زودا كه از آيات خويش رويگردان سازيم . » / 445 معلوم مىشود كلمهء « آيات » در اين آيه آيات تشريعى است بر حسب سياق . زيرا در آيهء پيشين سخن از رسالات خدا و كلام او بود .