خدايى قرار دهد . آنان چيزى را مىخواستند كه مادى و مجسم باشد مثل پادشاه كه بر آنها سلطهء سياسى و فرهنگى داشت ، تا در برابرش سر فرود آورند . بنى اسراييل در اين حالت مانند ملتهايى بودند كه از سلطهء سياسى استعمار رهايى يافتهاند ولى اين بار طوق بندگى فرهنگى استعمار را به گردن مىآويزند . اما موسى ( ع ) با يك تحليل روانى براى قوم خود شرح داد كه آنچه شما را به اين هوسهاى بيهوده مىكشاند چيزى جز جهل و بىخبرى نيست :
قالَ إِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ
- گفت : شما مردمى بىخرد هستيد . » [ 139 ] همچنين موسى برايشان توضيح داد كه اين بتان را دوام و بقايى نيست به عبارت ديگر يك جريان فاسد نمىتواند استمرار داشته باشد . درختى كه آن را از روى خاك بريدهاند به ظاهر درختى است با شاخ و برگ ولى با وزش بادى فرو مىافتد و مشتى هيزم بيش نخواهد بود .
اعمالى كه انسان در چارچوب يك نظام فاسد انجام مىدهد عملى است باطل و محكوم به نابودى است هر چند در ظاهر نيكو به نظر آيد . آرى ، ساختن يك بنا كار خوبى است ولى اگر مهندسان و بنايان و كارخانههاى سازندهء تير آهن و سيمان ، همهء اينها براى ساختن يك زندان يا يك پايگاه موشكى به حركت و عمل پردازند ، آنچه اينان برمىآورند بنا نيست بلكه تخريب است . از اين رو موسى به قوم خود مىگويد :
إِنَّ هؤُلاءِ مُتَبَّرٌ ما هُمْ فِيهِ وَ باطِلٌ ما كانُوا يَعْمَلُونَ
- آنچه اينان در آنند ، نابود شونده است و كارى كه مىكنند باطل است . »
/ 432
بندگى در برابر خدا برابر است با آزادى انسان
[ 140 ] موسى ( ع ) پس از توضيح دادن آن كار ناپسندى كه هوس آن در سر پخته بودند ، آنان را به اين حقيقت آشنا كرد كه پروردگارى كه آنان را از سلطهء فرعون آزاد كرد ، از آن بتان كه آنان مىپرستند بهتر است .
قالَ أَ غَيْرَ اللَّهِ أَبْغِيكُمْ إِلهاً وَ هُوَ فَضَّلَكُمْ عَلَى الْعالَمِينَ
- گفت :