شرح آيات :
كفر پس از ايمان
[ 138 ] خداى سبحان وسايل رهايى بنى اسراييل را مهيا كرد . ملتى جوان بود و براى بناى كاخ تمدن خويش و رهايى از سلطهء طاغوت ، مستعد . براى رسيدن به فلسطين ، زمين مصر را پشت سر نهاده بود و به يارى خداوند از دريا گذشته بود ، ولى تازه قدمهايشان به خشكى رسيده بود كه در ايمانشان تزلزل حاصل شد . بر قومى گذشتند كه بت مىپرستيدند . از موسى پيامبر و رهبر خود خواستند كه براى آنها هم بتانى بتراشد .
وَ جاوَزْنا بِبَنِي إِسْرائِيلَ الْبَحْرَ فَأَتَوْا عَلى قَوْمٍ يَعْكُفُونَ عَلى أَصْنامٍ لَهُمْ قالُوا يا مُوسَى اجْعَلْ لَنا إِلهاً كَما لَهُمْ آلِهَةٌ
- و بنى اسراييل را از دريا گذرانيديم . بر قومى گذشتند كه به پرستش بتهاى خود دل بسته بودند . گفتند : اى موسى ، همانطور كه آنها را خدايى است ، براى ما هم خدايانى بساز . » بنى اسراييل در زير سيطرهء سياسى و فرهنگى زيسته بودند و روابط اقتصاديشان بر حسب همين سيطره بافته شده بود . موسى و ياران مؤمن او با رهايى قوم سه انقلاب پى در پى به وجود آوردند : انقلاب سياسى و فرهنگى و اقتصادى ( در سورهء بقره از آن ياد كرديم ) اين مرحله از انقلابات موسى همان انقلاب فرهنگى است كه چون به ثمر رسد پايههاى انقلاب سياسى هم استوار مىشود .
قوم موسى سالهاى دراز زيسته بودند و در اين مدت دراز جز خوارى و خضوع و تسليم در برابر ديگران كارى نكرده بودند . سياست طاغوتى فرعون اين وضع ناگوار را بر آنان تحميل كرده بود . / 431 اين انديشههاى باطل در اعماق روحشان جايگزين شده بود از اين رو چون دست غيبى خداوندى آنان را از عبوديت برهانيد ، باز هم دل در آن افكار بسته داشتند و نمىتوانستند از آزادى خود بهره جويند و در صحنه زندگى در حالى كه بر خود اعتماد يافتهاند ، حاضر شوند . از اين رو كه با گرايش به احوال گذشتهء خود از موسى پيامبر خود مىخواهند همانند آن بتپرستان براى آنان هم