عقل آدمى تكامل مىيابد و روحش وسعت مىگيرد و حقايق بيشترى را كسب مىكند و انديشهاش رشد مىيابد زيرا عالم دگرگون مىشود و نشانههاى حقيقت از پس يكديگر آشكار مىگردد . پس بايد پيوسته ديدگان باز داشته باشيم .
[ 133 ] آل فرعون نعمت بصيرت را از دست داده بودند و براى هر حادثهاى تفسيرى غلط ارائه مىدادند و بنا بر اين موسى هر برهان و دليل و معجزه كه برايشان مىآورد ، آنها را هر چه بيشتر در ورطهء كفر فرو مىبرد و بر انكارشان مىافزود . از اين رو خداوند آنها را گرفتار طوفان كرد . رودها و درّهها جوشيدن گرفت آن سان كه خانههايشان را آب گرفت و آنان خيمه بر تپهها زدند . سپس ملخ آمد و همه محصولاتشان را بخورد و در تن و جامههايشان شپش و حشرات افتاد و قورباغهها از سر و رويشان بالا رفت و مبتلى به خونريزى شدند حال از بينى يا چنان كه برخى از مفسران گفتهاند به علل ديگر بيماريها . ولى هيچ يك از اينها بر آگاهى و هدايتشان نيفزود .
فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمُ الطُّوفانَ وَ الْجَرادَ وَ الْقُمَّلَ وَ الضَّفادِعَ وَ الدَّمَ آياتٍ مُفَصَّلاتٍ فَاسْتَكْبَرُوا وَ كانُوا قَوْماً مُجْرِمِينَ
- ما نيز بر آنها نشانههايى آشكار و گوناگون چون طوفان و ملخ و شپش و قورباغه و خون فرستاديم ، باز سركشى كردند ، كه مردمى مجرم بودند . » آنها از حقيقت روى برتافتند و خود را بالاتر از حقيقت انگاشتند و خواستند قوانين هستى را مطابق خواستشان تغيير دهند نه آن كه خويش را بر اساس نظامهاى هستى پاكسازى كنند .
آنها با روى برتافتن از حقيقت به خويش ستم كردند . پيشرفت انسان در هر زمينهاى / 425 از زمينههاى زندگى وامدار شناخت نظامهاى هستى و بهرهگيرى از اين شناخت براى در اختيار گرفتن حيات است . مسير جبرى انسان زمانى آغاز مىشود كه اين نظامها را ناچيز بشمارد و خود را از آنها برتر بپندارد و لذا خود را مورد ستم قرار دهد .