از درختان ميوه ساخته بود ولى باران روى به نقصان نهاد تا هر چه باغ و بستانشان بود خشكيد .
لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ
- شايد پند گيرند . » و بدانند كه اين كرّ و فرّ مدنيت نه از آنهاست كه از خداى تعالى است .
[ 131 ] بشر گاه به خواب غفلت مىرود ولى با هشدارى ديده مىگشايد و خويشتن را باز مىيابد . اما كسانى هستند رأى و نظرشان به فساد گراييده آن سان كه گويى مردگانند و به هيچ بانگى ديده نمىگشايند . مثلا انسان معمولى وقتى خود را بىنياز انگارد باد غرور در سرش مىگردد و بر اين و آن فخر مىفروشد ولى هنگامى ثروت و مكنت خويش از دست بدهد و در زمرهء فقرا درآيد باز هم به همان حالت انكسار پيشين خويش باز مىگردد و اى بسا در برابر سخن حق سر فرود آورد . اما كسانى هستند كه چنان دلشان تيره و ضميرشان فاسد شده كه به هيچ روى حتى پس از زوال نعمت عاجل به حالت طبيعى خود باز نمىگردند . چنين كسى اگر خود چيزى نداشته باشد به نعمت و ثروت و قدرت و عظمت نياكان خود مىبالد و باد به غبغب مىافكند و چون بلا را به چشم بنگرد هرگز اعمال ناپسند خود را سبب نزول آن نمىپندارد ، زيرا خود را منشأ خير مىداند و اين بلا را به منشأ ديگر منسوب مىكند . قوم فرعون هم همهء حسنات را به خود نسبت مىدادند و همه سيئات را به موسى ( ع ) .
فَإِذا جاءَتْهُمُ الْحَسَنَةُ قالُوا لَنا هذِهِ وَ إِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَطَّيَّرُوا بِمُوسى وَ مَنْ مَعَهُ
- چون نيكى نصيبشان مىشد مىگفتند : حق ماست و چون بديى به آنها مىرسيد موسى و همراهانش را بدشگون مىدانستند . » امروزه هم حال بر همين منوال است . نظامات فاسد ، همهء مشكلات را به گردن نيروهاى مخالف و حق طلب خود گذارند و هرگز حاضر نيستند قبول كنند / 423 وضع نابسامان اقتصادى و ايجاد وحشت و ترور آنهاست كه سبب عقب ماندن جامعه شده است .
أَلا إِنَّما طائِرُهُمْ عِنْدَ اللَّهِ وَ لكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لا يَعْلَمُونَ
- آگاه باشيد آن