معناى واژهها
95 [ عفوا ] : اصل عفو به معناى ترك است و « عفوا » يعنى ترك كردند .
[ بغتة ] : ناگهانى ، يعنى ناگهان بىهيچ نشانهاى امرى پديد آمدن .
97 [ بأسنا ] : عذاب و « بؤس » به معناى فقر است .
/ 387
عوامل تمدن و مراحل زندگى ملتها
رهنمودهايى از آيات :
1 - قرآن پس از آن كه داستانهاى پيامبران پيشين و قوم آنها را براى ما بيان كرد ، باز گرديد تا نظرى به تاريخ افكند و برخى عبرتهاى آن را به ما بنماياند .
ملتها در طول تاريخ سه مرحله را مىگذرانند : مرحلهء شدت و سختى ، مرحلهء رفاه و آسودگى ، سپس مرحلهء فساد و هلاك . در اين سه مرحله رسالتهاى آسمانى حاضراند و ارادهء خدا سيطره دارد .
2 - هلاك ملتها امرى محتوم براى آنها نيست . اين هلاكت به سبب كفر ايشان است و عدم التزامشان به اوامر و رهنمودهاى الهى . پس اگر ايمان آورند و پرهيزگارى و خداى ترسى پيشه كنند خداوند درهاى رحمت خويش به روى آنان مىگشايد .
3 - آن سوى رفاه و آسودگى ظاهرى مكر پنهان خدايى كمين گرفته