/ 371 اما شعيب به سرنوشت آنان توجهى نشان نداد ، زيرا ايشان را نصيحت كرده بود و پيامهاى پروردگارشان را به آنها رسانيده بود ولى ايشان نپذيرفته بودند . پس ، از سرنوشتشان متأثر نگرديد . به نظر من مردم مدين همانند ديگر اقوام كه داراى تمدنى ديرين بودهاند ، در نخست اهل تربيت و اصلاح و سازندگى بودهاند و آن شهر نشانهاى از اين تمدن بوده است . ولى بعدا راه اسراف و استهلاك و افساد در پيش گرفتند و خداوند نيز بناى آن تمدن را در هم كوبيد .
شرح آيات :
نمايشنامهء تاريخى
[ 85 ] صحنههاى نمايشنامهء تاريخ تكرار مىشود ، آن سان كه آدمى مىپندارد كه سراسر تاريخ بيش از يك نمايشنامه نيست كه تنها بازيگران آن عوض مىشوند و اگر اختلافى هست ، تنها در نمودهاى خارجى حوادث است . پس همهء جرايم و انحرافات كه جامعه به آنها گرفتار مىآيد از عدم تسليم در برابر خدا و عدم پيروى از راه و روشهاى اوست يا در اثر شرك است و آن شرك يا اطاعت از طاغوتهاست و يا بتان سنگى است . يا تشبث است به ظواهر نه حقايق . از اين رو ملاحظه مىكنيم كه هر پيامبرى كه مىآيد قبل از هر چيز مردم را به پرستش خداوند يكتا فرا مىخواند و مىگويد : خدا را بپرستيد .
وَ إِلى مَدْيَنَ أَخاهُمْ شُعَيْباً قالَ يا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ ما لَكُمْ مِنْ إِلهٍ غَيْرُهُ
- و بر مدين برادرشان شعيب را فرستاديم . گفت : اى قوم من ! اللَّه را بپرستيد .
شما را خدايى جز او نيست . »
پرستش خدا را چه معنى است
پرستش خدا به معنى مجرد تسليم در برابر او نيست ، هم به عقيده و هم در عمل تا صدق اين تسليم به اثبات رسد و اثبات آن بدين گونه است كه مؤمن در برابر هر طاغوتى عصيان كند و در برابر هر نظام جبار كه از قدرت ، وسيلهاى براى سيطره