[ 46 ]
وَ بَيْنَهُما حِجابٌ
- و ميانشان حايلى است . » و ميان اهل بهشت و اهل دوزخ حجابى است . حجاب آخرت تعبيرى است از حجابى كه در دنيا ميان مؤمن و كافر قرار گرفته . و آن عبارت از فرقى است كه ميان آن دو فرقه مؤمن و كافر وجود دارد و اختلاف جهت و جبههء آنها . به گونهاى كه مؤمنى كه به اين حجاب معتقد نباشد در ايمانش ترديد است .
با وجود آميزش مردم با يكديگر ، در اين سراى فانى ، در سراى باقى به كلى از يكديگر جدايند . ميان بهشت و دوزخ ، اعراف جاى دارد . اعراف مكان مرتفعى است كه آن دو را از هم جدا مىسازد . مردانى معين بر آن بلنديها نشستهاند و مهمترين خصوصيت آنها اين است كه مردم را به خوبى مىشناسند .
وَ عَلَى الْأَعْرافِ رِجالٌ يَعْرِفُونَ كُلًّا بِسِيماهُمْ
- و بر اعراف مردانى هستند كه همه را به نشانيشان مىشناسند . » معلوم است كه اين مردان همان پيشوايان و امامانى هستند كه ميان حق و باطل تميز مىدهند و صفات اهل حق و باطل را مىشناسند و در نتيجه اهل حق و اهل باطل را تميز مىدهند . اينان كه در دنيا پيشوايان مؤمنان هستند ، / 325 در آخرت پيشوايان همهء مردماند . پس همانطور كه در دنيا آن دو طايفه كافر و مؤمن را از هم جدا مىدانستند در آخرت هم همين كار را مىكنند و مؤمنان را جواز دخول به بهشت مىدهند .
وَ نادَوْا أَصْحابَ الْجَنَّةِ أَنْ سَلامٌ عَلَيْكُمْ
- و اهل بهشت را آواز دهند كه سلام بر شما باد . » هنگامى كه مؤمنان بر بهشت داخل شوند ، در بهشت همه آرزوها و خواستهاشان برآورده شود .
لَمْ يَدْخُلُوها وَ هُمْ يَطْمَعُونَ
- هر چند طمع بهشت دارند ولى هنوز بدان داخل نشدهاند . » [ 47 ] همهء توجه اين پيشوايان به اهل بهشت است ولى يك بار نظرى به دوزخ مىافكنند ، از آن همه آتش و عذاب به فرياد مىآيند و از خداى خود مىخواهند كه