[ 36 ] خوف و اندوه بهرهء كافرانى است كه آيات خدا را تكذيب مىكنند در حالى كه حقيقت از خلال آيات آشكار است ولى خود فريفتگى و پيروى هواها و هوسها ديدگان حقيقت بينشان را كور كرده است .
وَ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآياتِنا وَ اسْتَكْبَرُوا عَنْها
- و آنان كه آيات ما را به دروغ نسبت داده و از آن سرتافتهاند . » جزايشان آتش است و دست به گريبان شدن با سرنوشت شوم خود كه از آن هم رهاييشان نيست .
أُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ
- ايشان اهل جهنمند ، و جاودانه در آن خواهند بود . » جاودانه بودن ايشان در آتش ، جزاى مناسب كينه توزى و گردنكشى آنهاست ، كينه توزيى كه اميد به اصلاح آن نبود و گردنكشى كه دلهايشان را چونان صندوقچهاى آهنين كرده بود كه نمىگذاشت حتى خردك پرتوى از نور هدايت بر آن تابد .
[ 37 ] بنگريد كه ستم آدمى به خود تا چه پايه است وقتى كه خود را در اين تنگنا مىافكند و چشم بر حقايق فرو مىبندد .
فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى عَلَى اللَّهِ كَذِباً أَوْ كَذَّبَ بِآياتِهِ
- كيست ستمكارتر از آن كه به خدا دروغ بندد يا آيات او را دروغ انگارد ؟ » بشر هنگامى كه سركشى كند و بخواهد چنگ به روى حقيقت زند ، خود را فريب داده است و هم ديگران را . او از يك روى ، حقيقت و آيات و علايم آشكارى را كه بر حقيقت دلالت دارد ، نمىپذيرد / 311 و از ديگر روى براى خود افكارى خلق مىكند و آنها را به خدا نسبت مىدهد و جانشين حقايق مىگرداند . جزاى چنين كسان اين است كه همان حقايقى كه به آنها كافر بود و انكارشان مىكرد اكنون او را احاطه كردهاند و از او انتقام مىگيرند .
أُولئِكَ يَنالُهُمْ نَصِيبُهُمْ مِنَ الْكِتابِ
- نصيبى كه برايشان مقرر شده بود به آنها خواهد رسيد . »