امروز به خدا شرك مىآورند به سبب شرك پدرانشان بوده است . و نيز برخى از بنى آدم اين عهد را كه عهد علم و معرفت است مىشكنند و با پيمان معرفت مخالفت مىورزند . ( 172 تا 176 ) بدين سبب خدا گاه يهود را بر مىگزيند و گاه عرب را بر حسب زمان اختيار و بيان مىدارد كه جريمهء كسى كه دين خدا را دروغ مىانگارد چقدر بزرگ است و چه سان پروردگار ما جهنم را سرنوشت آنان قرار داده زيرا از عقل و علم خود چنان كه بايد سود نبردهاند . ( 177 تا 179 ) خداوند اسماء حسنى را بيان مىدارد و اين كه چگونه برخى به نامهاى خدا الحاد مىورزند و خدا تكذيب كنندگان را به تدريج خوار مىدارد ولى بر حسب مشيّت خويش زمانى اندك مهلت مىدهد . ولى آنان نمىانديشند تا دريابند كه پيامبرشان ديوانه نيست و نمىانديشند تا آثار تدبير و تقدير خداوندى را در آسمانها و زمين درك كنند بسا كه مرگشان نزديك باشد و اگر به اين سخن ايمان نياورند پس به چه سخنى ايمان خواهند آورد ؟ ( 180 تا 185 ) هر كس را كه خدا گمراه كند هيچ راهنمايى نخواهد داشت و روز قيامت را كس جز خدا نداند كه كى خواهد بود . رسول نيز مالك سود و زيان خود نمىباشد . ( 186 تا 188 ) در همين سياق آمده است كه چگونه خدا بشر را بيافريد و او را خود در عين وحدانيت خويش بيافريد ، بدون آن كه در اين آفرينش انباز و شريكى داشته باشد ولى وسوسه گران ضمير انسان را فاسد كردند و او براى خدا شريكان قرار داد . در حالى كه خدا نگهبان و سرپرست بشر است و نيز از ميان آدميان صالحان را دوست دارد . در حالى كه بتان را توان يارى رساندن به انسان نيست و بتان سخن نمىشنوند . ( 189 تا 198 ) / 269 بر رسول است كه عفو پيشه كند و بر مقتضاى فطرت و عقل فرمان دهد و از جهل دورى گزيند . و بر انسان است كه به نيروى خدايى بر شيطان غلبه يابد و از پروردگارش ياد كند تا القائات شيطانى را از دل خود بزدايد و حقايق را به ديدهء
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 233
مساهمون: احمد آرام
ص٢٣٣