سخن حق را به گوششان رسانيد و از آنان خواست كه بنى اسراييل را از اسارت آزاد كنند . فرعونيان از او معجزه خواستند . موسى عصاى خود بينداخت اژدها شد و دست درخشان خود به آنان نشان داد ولى متهم به سحرش كردند و گفتند وجود او مخلّ آسايش مردم است . موسى را زندانى كردند و ساحران گرد آوردند و آنها را به مال و قدرت بفريفتند . در برابر ديدگان مردم جادو كردند ولى عصاى موسى هر چه بر ساخته بودند بخورد . جادوگران ايمان آوردند . فرعون جادوگران را شكنجه داد . و آنان بر شكنجهء او صبر كردند . توانگران قوم از فرعون خواستند كه موسى را به شكنجه بكشد . فرعون موسى را تهديد كرد و قوم موسى شكيبايى پيشه ساختند و به انتظار پيروزى نشستند . خداوند قوم فرعون را به انواع بلاها مبتلا كرد . آنان همه نيكها را به خود منسوب مىكردند و همه بديها را به قوم موسى . خداوند از آنان انتقام گرفت و در دريا غرقشان نمود . و آن قوم ناتوان - قوم موسى - را از اسارت برهاند و فرعون و قومش را سرنگون ساخت . ( 101 / 137 ) سخن قرآن در اين سوره تا آيه 156 هم چنان قرار دادن بشر است ، ميان گروه ره يافتگان و گمرهان . سپس خلاصهاى از داستان موسى و قومش را مىآورد .
آن گاه از رسالت نوين كه براى رهايى انسان از زنجيرهاى روانى و فرهنگى آشكار شد سخن مىگويد . گسلندهء اين زنجير همانا آن پيامبر امّى بود كه كتب آسمانى پيشين به ظهور او بشارت داده بودند . پيامبرى كه بر همهء افراد بشر مبعوث شده بود . ( 157 / 158 ) آن گاه به داستان قوم موسى باز مىگردد كه از اعمال منكر دست نكشيدند و حادثهء شكستن سبت ( شنبه ) را پيش آوردند و به بوزينه مسخ شدند . و نيز سخن از اين كه بعضى از اين امت دين را رها كردند و حال آن كه / 268 برخى ديگر هم چنان به كتاب تمسك مىجستند و آن گاه خدا كوه را بالاى سرشان بداشت و گفت محكم دست تمسك به كتاب خدا زنيد . ( 159 / 171 ) آن گاه به آغاز آفرينش انسان مىپردازد . يعنى آن زمان كه هنوز فرزندان آدم در صلب پدر خود بودند و خدا از آنان پيمان گرفت و اين امر كه چگونه برخى كه
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 232
مساهمون: احمد آرام
ص٢٣٢