نيست كه صاحبش به اين عمل راضى باشد .
حَتَّى يَبْلُغَ أَشُدَّهُ
- تا به سن بلوغ رسد . » چون به سن بلوغ يا سن كمال رسيد و رشيد گرديد بايد اموالش به او باز گردانده شود ، حتى آن مورد كه در صدر آيه استثناء شده بود جايز نيست ، هم چنان كه در آيه ديگر نيز آمده است :
وَ ابْتَلُوا الْيَتامى حَتَّى إِذا بَلَغُوا النِّكاحَ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْداً فَادْفَعُوا إِلَيْهِمْ / 237 أَمْوالَهُمْ وَ لا تَأْكُلُوها إِسْرافاً وَ بِداراً أَنْ يَكْبَرُوا
« 4 » - يتيمان را بيازماييد تا آن گاه كه به سن زناشويى رسند ، پس اگر در آنها رشدى يافتيد ، اموالشان را به خودشان واگذاريد و از بيم آن كه مبادا به سن رشد رسند اموالشان را به ناحق و شتاب مخوريد . » گاهى تنها رسيدن به سنّ ازدواج پايان زمان تصرّف در اموال يتيمان است زيرا چه بسا يتيم پس از اين زمان « سفيه » گردد و فرد متكفّل در برابر اموال سفهاء مسئوليت دارد .
وَ أَوْفُوا الْكَيْلَ وَ الْمِيزانَ بِالْقِسْطِ
- و پيمانه و وزن را از روى عدل تمام كنيد . » پس غش در كيل حرام است زيرا خود نوع پنهانى از تجاوز به ثروت جامعه است و رابطهاى است شرك آميز و در ميان افراد اجتماع ، رابطهء توحيدى نيست . تمام ادا كردن كيل يكى از مصاديق احترام به حقوق ديگران است .
در جامعهء اسلامى كه نظريه توحيدى بر آن حاكم است فرد تنها به خود نمىنگرد بلكه بايد حق ديگران را نيز رعايت كند و مىداند كه رسيدن ديگران به نيازهايشان جزئى از اهداف اوست ، بلكه راه رسيدن خود او هم به نيازهايش مىباشد .
لا نُكَلِّفُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها
- ما به كسى جز به اندازهء توانش تكليف نمىكنيم . »
هامش
( 4 ) - النساء / 6 ،