انجام مىگيرد . و اين پيش از آن زمانى است كه در برابر مردم ظاهر شود . چون زمين سبز گرديد آشكار مىشود . خداوند است كه هم نهان آن را مىداند و هم آشكارش را .
پس علم خدا بر نهان بر علم او به آشكار سبقت دارد . ( با وجود آن كه علم خدا را زمان نيست ) .
خداوند خفاياى دانه را در هنگامى كه املاح زمين بر او تأثير مىگذارند مىداند و چون اين تأثير و تأثر پايان گرفت دانشمندان كشاورزى از آن خبر مىيابند ، سپس كشاورزان آن را مىبينند .
همچنين خداوند ارادهء انسان را قبل از آن كه تبديل به عمل شود ، مىداند و از عوامل مؤثر در آن آگاه است . يك ، يك عوامل را مىشناسد . طبيعت موقعيتها و ميزان استعداد آدمى را براى رويارويى با آنها يا تسليم در برابر آنها مىداند . از اين رو مىداند كه آدمى مىخواهد در آينده چه كند . و حال آن كه حتى انسان هم از آنچه مىخواهد انجام دهد آگاه نيست و اين است معنى اين سخن « عرفت اللَّه يفسخ العزائم و نقض الهمم » .
وَ يَعْلَمُ ما تَكْسِبُونَ
و از كردارتان آگاه است . » يعنى هر عمل نيك و بد كه انجام مىدهيد ، در اين زمان يا در آينده . از اين روست كه بايد هر كس دل خويش از عقدهها و گرايشهاى ناپسند پاكيزه دارد زيرا پروردگار ما از آن آگاه است و همهء جزئيات آن را مىداند ، هم چنان كه بر آدمى است اعمال ظاهر خود نيز اصلاح كند و مراقب آنها باشد .
/ 16
[ سوره الأنعام ( 6 ) : آيات 4 تا 11 ]
وَ ما تَأْتِيهِمْ مِنْ آيَةٍ مِنْ آياتِ رَبِّهِمْ إِلاَّ كانُوا عَنْها مُعْرِضِينَ ( 4 ) فَقَدْ كَذَّبُوا بِالْحَقِّ لَمَّا جاءَهُمْ فَسَوْفَ يَأْتِيهِمْ أَنْباءُ ما كانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ ( 5 ) أَ لَمْ يَرَوْا كَمْ أَهْلَكْنا مِنْ قَبْلِهِمْ مِنْ قَرْنٍ مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ ما لَمْ