آن زمان برسد شادمان مىشود و به قدرت خداوندى اعتراف مىكند . بشر به سبب فطرت سالم خود - فطرتى كه ضد ايمان به خدا نيست - از ديدن اين حقايق به پروردگار كريم خود راه مىيابد .
لازم به تذكر است كه در قرآن حكمت آموز آيات ، چند گونه بيان شدهاند .
بعضى براى همه مردم جهان است و بعضى براى علما و بعضى براى مؤمنان .
و اين دلالت بر آن دارد كه بايد مراحل كمال به تدريج پيموده شود . پس ضرورى است كه در آغاز گرفتار تكذيب آيات خدا و گمراهيها نبوده باشيم و دلها از عقدهها و عقايد باطله پاكيزه باشد ، آن گاه علم حاصل كنيم و در علم تعمق كنيم تا ژرفاى آن غور كنيم و اين مرحلهء فهم كامل است بالآخره به زندگى نظرى بسيط و ساده داشته باشيم ، نظرى سرچشمه برگرفته از فطرت پاكيزه تا به مشيت خداوندى در شمار مؤمنان درآييم .
اين درس دربردارندهء سلسلهاى از دروس با واسطهء ايمانى است ، در حالى كه درسهاى گذشته زمينهساز همين بحث بودهاند .
شرح آيات :
آفرينش نخستين
[ 95 ] در معنى « فالق الحب » گفتهاند كه « فلق » شكافته شدن شىء است تا يك چيز نهانى از آن آشكار شود ، و دانه ، مواد زنده در آن نهاده شده ولى اين مواد پنهان مىمانند تا دانه شكافته شود و اين مواد آشكار گردند . ولى اين حالت نيازمند كسى است كه آن را سامان دهد و طبق يك نظام صحيح به متانت و آرامى دانه را بشكافد و تولد گياه در سلامت و صحت انجام پذيرد . آرى آن سامان دهنده و آن مدبر خداى تعالى است .
/ 142
إِنَّ اللَّهَ فالِقُ الْحَبِّ وَ النَّوى
خداست كه دانه و هسته را مىشكافد . » اين سخن بر طريقهء آفرينش دلالت دارد يعنى نمو مواد زنده به سبب شكاف خوردن غلاف كه آن مواد در درون آن جاى گرفته است . ما زندگى را