پرندگان آسمان و حيوانات وحشى زمين را همراه آنان گسيل مىداشت ، ولى اگر اين كار را مىكرد ، آزمايش مردم از ميان مىرفت و پاداش و جزا بىاثر مىشد .
و در قسمت ديگرى از همين خطبه مىفرمايد : « مگر نمىبينيد خداوند انسانها را از زمان آدم ( عليه السلام ) تا آخر جهان با سنگهايى كه نه زيانى مىرسانند و نه سودى ، نه مىبينند و نه مىشنوند ، آزمايش نموده ، اين سنگها را خانه مقدس خود ( كعبه ) قرار داده و آن را موجب پايدارى و قوام مردم ساخته است ، آن را در پرسنگلاخترين مكانها ، و بىگياهترين نقاط روى زمين در تنگناى درههايى مستقر ساخته ، در ميان كوههاى خشن ، شنهاى متراكم ، چشمههاى كم آب ، آبادىهاى جدا و پر فاصله كه هيچ مَركَبى به راحتى در آن زندگى نمىكند و سپس آدم ( عليه السلام ) و فرزندانش را فرمان داده كه به آن سو توجه كنند و آن را مركز تجمع خود سازند . . . » .
اگر خدا مىخواست خانه مقدسش و محل انجام مناسك حج را در ميان باغها و نهرها و زمينهاى هموار و پردرخت و آباد كه داراى خانهها و كاخهاى بسيار و آبادىهاى به هم پيوسته در ميان گندمزارها و باغهاى پرگل و گياه در ميان بستانهاى زيبا و سرسبز و پرآب در وسط باغستانى بهجتزا با جادههاى راحت و آباد قرار دهد ، توانايى داشت ، ولى در اين حالت آزمايش و امتحان سادهتر بود و پاداش و جزا نيز كمتر ( و مردم به ارزشهاى فريبنده ظاهرى مشغول مىشدند و از ارزشهاى واقعى الهى غافل مىگشتند .
بعد از زمان پيامبر عظيمالشأن اسلام ( صلى الله عليه وآله ) به زمان و عصر حاضر مىرسيم ، وقتى صفحات تاريخ را ورق مىزنيم و به دوره قبل از انقلاب كه در واقع كانون مفاسد اخلاقى در ايران بود و جز نامى از فضائل در لابلاى متون كتابها يافت نمىشد ، مىرسيم . ناگهان جوانهاى از درخت محمدى ( صلى الله عليه وآله ) را مىيابيم كه براى رسالتى بزرگ در جامعه ما رشد نموده و در صدد برگرداندن بشريت به دامان فضائل
اخلاق اسلامى در نهج البلاغه ( خطبه متقين ) ( فارسى ) — صفحة 85
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٨٥