سخنى دربارهء كتاب
اديب ، عارف ، فقيه ، حكيم و رياضىدان شهير و انديشور قرن دوازدهم هجرى ، ملّا محمّد مهدى بن ابى ذر نراقى ، از جمله شخصيتهاى جامع علمى است كه همهء آثار وى برآمده از ذوق سرشار علمى و آكنده از نوآورىهاى بس بديع است ، كه مع الأسف جز معدودى از آنها ، اغلب از معرض انظار پژوهشگران و عالمان مخفى مانده و به صورت دست نوشتههاى مهجور ، در كنج كتابخانهها بوده ، يا ساليان متمادى است كه از چاپ سنگى آنها مىگذرد .
به حمد اللّه برگزارى كنگرهء بزرگداشت مقام شامخ آن بزرگوار بهانهاى بود جهت بازخوانى و تصحيح و نشر آثار بيشمارى كه از وى بر جاى مانده است ، اثر حاضر يكى از آنها و در موضوع فقه مىباشد .
دربارهء اثر حاضر
الف ) موضوع و ابواب :
اين اثر شامل كليّهء ابواب معاملات مىباشد كه مؤلّف در مقدّمهء كتاب ، فهرستى اجمالى از رءوس مطالب و فصلهاى آن ارائه كرده است . تجارات ، قرض و دين ، مضاربه ، شركت ، وكالت ، حواله ، صلح ، هفت باب اصلى كتاب مىباشند .
ب ) سبك تأليف :
مؤلّف اين اثر را به جهت نياز عموم مردم به ويژه اهل تجارت تصنيف كرده است و در آغاز كتاب مىنويسد : « . . . چون علم به مسائل تجارت از جملهء لوازم و مهمّات است ، خصوصا بر جماعتى كه اشتغال به امر مذكور مىدارند ، لهذا اين احقر را به خاطر قاصر رسيد كه مسائل تجارت را در اين رساله جمع كنم ، بر نهجى كه از آيات كلام ربّ العالمين و اخبار ائمّهء طاهرين - صلوات اللّه عليهم أجمعين و اجماع علماء راشدين - رضوان اللّه عليهم أجمعين و از ساير ادلّه و براهين مستنبط شده ، اميد كه فايدهء او به كافّهء فرقهء