48 [ افترى ] : دروغ و كذب در پيش گرفت .
49 [ يزكون ] : به معناى پاكى و پاكيزگى است .
[ فتيلا ] : نوار بسيار نازك روى هستهء خرماست .
/ 86
مسئوليت علم و خطر انحراف
رهنمودهايى از آيات :
نخستين آيه دربارهء طهارت است و اين سؤال را برمىانگيزد : چرا قرآن در اينجا به بيان طهارت جسمانى پرداخت ؟ آيا نمىبايست كه در ضمن - مثلا - نماز ، از طهارت هم سخن گويد .
پاسخ اين است كه ميان طهارت جسمانى ( كه موضوع اين آيه است ) و طهارت روحى ( كه موضوع آيات پيشين و بعدى است ) نسبتى هست و در اين مضمار جنبهء ديگر اساسىترى است كه از لحن قرآن آشكار مىشود و آن جنبهء اجتماعى طهارت است . هم چنان كه آدمى بايد براى رعايت حال ديگران نظافت را رعايت كند ، هنگامى هم كه به مسجد مىرود و با جماعتى كه در آنجاست مواجه مىگردد بايد از مستى و جنابت پاكيزه باشد ، حتى در چنين موارد اگر آب نيابد ، بر اوست كه به خاك تيمم كند تا پليدى جنابت يا قضاى حاجت را از خود دور كند .
پس از بحث در اين مسئله قرآن به مسئوليت علم مىپردازد ، از آن رو كه علم ابزار / 87 فعالى است براى بناى جامعه ، البته اگر از روى امانت به كار گرفته شود و نيز ابزار مخربى است اگر صاحب علم اين امانت را رعايت نكند .
علم دين بارزترين مظاهر علم است . اينان كه مدعى علم دين هستند ( و در واقع جز اندكى از آن نمىدانند ) و به خاطر مصالح ناپايدار و بىارزش به امانتى