تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 407

مساهمون:

ص٤٠٧
بر آدمى است كه منتظر وحى باشد تا حكم شرعى نازل شود آن گاه دربارهء آن پرسش كند . زيرا خداوند جز در زمانى كه مقرر است علم را نازل نمىكند و چون زمانش فرا رسد به قدر ظرفيت مردم به آنان ارزانى مىدارد . بعضى از مردم به سبب شتابى كه در شناخت احكام دارند گاه از سوى خود احكامى نازل مىكنند و به خدا نسبت مىدهند و سنتهاى جاهلى را چون احكام مىپذيرند و چون حكم خدايى آشكار شود با آن كه احكام جاهلى / 477 با عقل و علم مخالف است باز هم آن را رها نمىكنند . تقليد از سنت پدران به منزلهء مانعى عظيم است در طريق تحمل مسئوليت . همچنين تقليد جامعه . زيرا بعضى از مردم گذر از اين مانع نتوانند . از اين رو برخى از واجبات را ترك مىكنند به صرف اين پندار كه مردم آن را خوش ندارند . قرآن در اين مجموعه از آيات مىخواهد اين موانع را از سر راه مردم بردارد بنا بر اين او را از شتابكارى و عدم انجام مرحله به مرحلهء احكام و پيروى از نظريهء جامعه بازمىدارد .

شرح آيات :

بينش مرحله‌اى در قرآن كريم

[ 101 ] شتاب كردن در فهم حقايق اعم از اين كه مربوط به احكام شرعى باشد يا تقاليد و سنن اجتماعى ؛ اگر قلب مستعد پذيرفتن آنها نباشد سبب كراهت قلب از آنها مىشود و گاه سبب مىشود كه مسلمان به آنها كافر گردد . از اين رو خداوند از تجسس در حقايق ، قبل موعد منع كرده گفته است : «
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَسْئَلُوا عَنْ أَشْياءَ إِنْ تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ
- اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد از چيزهايى كه چون براى شما آشكار شوند اندوهگينتان مىكنند ، مپرسيد . » بر ماست كه از اين حقايق در زمانى سؤال كنيم كه زمانش فرا رسيده باشد و ارادهء خداوند بر بيان آنها تعلق گرفته باشد . زيرا خداوند زمانى كه حكمتش