راه بازگشت
[ 92 ] به آستان اطاعت و تعهد در برابر مسئوليتها بازمىگرديم . « وَ أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ - خدا و پيامبرش را اطاعت كنيد . » به جاى غفلت و فراموشكارى هشيارى پيشه مىكنيم و به سلاح پرهيزگارى مسلح مىشويم . وقتى كه تو در بيشهاى انبوه و تاريك و پر از درندگان گرفتار شده باشى آيا درست است كه به خواب روى و آن همه خطرهايى را كه گرد بر گردت را گرفتهاند به فراموشى بسپارى ؟ شيطان آدمى را به غفلت مىخواند و خدا به هوشيارى . « وَ احْذَرُوا فَإِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوا أَنَّما عَلى رَسُولِنَا الْبَلاغُ الْمُبِينُ - و پروا كنيد و اگر رويگردان شويد بدانيد كه وظيفهء پيامبر ما رسانيدن پيام روشن خداوند است . » ما پاسخگوى اعمال شما نيستيم ، رسول ما هم پاسخگوى اعمال شما نيست ، شما خود پاسخگوى اعمال خود هستيد . بر رسول ماست كه رسالت خويش به شما ابلاغ كند ، سپس شما خود بار مسئوليت را به دوش مىگيريد .
همه چيز حلال است
[ 93 ] حرام شدن شراب به معنى اين نيست كه خدا مىخواهد كه انسان در تنگى و سختى / 459 زيست كند . خداوند چيزهاى پاكيزه را بر انسان حرام نكرده است . « لَيْسَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ جُناحٌ فِيما طَعِمُوا - بر آنان كه ايمان آوردهاند و كارهاى شايسته كردهاند ، در آنچه خوردهاند گناهى نيست . »