از اين رو مىبينيم كه استقبال مسيحيان از اسلام به همان مقدار عناد و دشمنى يهود است با آن . يهود با كسانى كه ايمان آورده بودند بشدت دشمنى مىكردند ولى مسيحيان اظهار مودّت مىكردند . مشركان نيز مانند يهوديان بودند سركش و كينهتوز . چنان كه هيچ آيين جديدى را برنمىتافتند .
/ 446 اين گرايش به حق در نزد مسيحيان بويژه نزد علماى نيكوكار آنان به حدى بود كه چون آيات خدا را مىشنيدند اشك از چشمانشان جارى مىشد و اين به سبب تأثير بسيارى بود كه آن آيات در روح آنان بر جاى مىگذاشتند .
بعضى از كشيشان مسيحى مانند احبار و كاهنان يهود نبودند كه هدفشان همه زر و سيم بود . اينان در تزكيه و اصلاح نفس خود سعى مىكردند و چون براى اين منظور وسيلهاى مىيافتند به سوى آن مىشتافتند .
شرح آيات :
دشمن و دوست
[ 82 ] «
لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَداوَةً لِلَّذِينَ آمَنُوا الْيَهُودَ وَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا
- دشمنترين مردم نسبت به كسانى كه ايمان آوردهاند ، يهود و مشركان را مىيابى . » اما يهود بدان سبب كه حق را به كنارى افكنده بودند و تنها خود را محور قرار داده بودند و دلباختهء نژاد بنى اسراييل بودند و آن را نژاد مقدسى مىشمردند كه همواره و هر جا كه او باشد حق هم همانجاست و نه بر عكس ، نمىتوانستند حقيقت را بشناسند زيرا ارزش افكار را تنها به مقياس خويش مىسنجيدند .
اما مشركان ، آنان نيز به نوبهء خود حق را رها كرده بودند و از پى هواى نفس مىرفتند و بندهء مال و جاه بودند ، و به راهى پاى مىنهادند كه آنان را به مال و جاه برساند .
اينان نيز از حق انحراف جستهاند و در انحراف خويش سخت مصمم و مصر . پس با مؤمنان دشمنى مىكنند .