«
وَ لَيَزِيدَنَّ كَثِيراً مِنْهُمْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ طُغْياناً وَ كُفْراً
- و آنچه بر تو از جانب پروردگارت نازل شده است به طغيان و كفر بيشترشان خواهد افزود . » زيرا اينان مىپندارند كه هر تازهاى بدعت است و بايد با آن به پيكار پرداخت از اين رو هر چه بيشتر در خرافات كهن خويش فروخواهند رفت .
چه بسا به سبب نگرش جامد و تغيير ناپذير خود به زندگى و اعتقاد راسخ به اين كه خداوند زندگى را دگرگون نمىسازد ، همواره با الفاظ و قوالبى معين رابطه دارند و جز آن چيزى نمىپذيرند و بر سر آن كشاكش دارند و اين كشاكش تا روز قيامت در ميانشان دوام خواهد يافت . تطورات و دگرگونيهاى زندگى نمىتواند آنان را به اصل و جوهر دينشان بازگرداند و به ترك قوالب جامدى كه هر گروه به گوشهاى از آن چسبيدهاند و بدان تعصب مىورزند ، وادارد . از اين رو قرآن حكيم به جنبههاى منفى گذشتهء آنها جنبهاى ديگر كه اختلافات داخلى است مىافزايد و مىگويد :
«
وَ أَلْقَيْنا بَيْنَهُمُ الْعَداوَةَ وَ الْبَغْضاءَ إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ كُلَّما أَوْقَدُوا ناراً لِلْحَرْبِ أَطْفَأَهَا اللَّهُ
- ما تا روز قيامت ميانشان دشمنى و كينه افكندهايم .
هر گاه كه آتش جنگ را افروختند ، خدا خاموشش ساخت . » خاموش كردن خداوند آتش جنگى را كه آنان افروختهاند ، دليل بر تدبير مستقيم و بىواسطهء اوست ، در شؤون زندگى . هم چنان كه هر نقشهء محكم و دقيقى به چيزى كه آن را « تصادف » مىگوييم باطل مىشود و هر انديشهء استوار و حساب شدهاى به علتى و سببى نقض مىگردد و از اين سبب و علت گاه به روزگار تعبير مىشود . / 423 همهء اينها دليل بر اين است كه خداوند در جهان و زندگى تأثير مستقيم دارد . در حديث از على عليه السلام آمده است « خدا را به فسخ عزيمتها و نقض آهنگها شناختم » .
«
وَ يَسْعَوْنَ فِي الْأَرْضِ فَساداً وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ الْمُفْسِدِينَ
- و آنان در روى زمين به فساد مىكوشند و خدا مفسدان را دوست ندارد . » فساد در روى زمين نتيجهء نگرش باطل و جامد آنهاست به زندگى . آنان به