شرح آيات :
حكمت ارث
[ 11 ] از آنجا كه مرد طبعا در زندگى معمولى و زندگى زناشويى مسئوليتهاى بزرگتر و سختترى بر عهده دارد و در واقع هزينه زندگى و راه بردن آنها بر عهدهء اوست ، قرآن سهم او را از ارث دو برابر سهم زن قرار داده و اين حكم را چنين بيان فرموده است :
«
يُوصِيكُمُ اللَّهُ فِي أَوْلادِكُمْ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ
- خدا دربارهء فرزندانتان به شما سفارش مىكند كه سهم پسر دو برابر سهم دختر است . » اين تعبير بيش از آنكه يك قاعدهء قانونى باشد يك ديد حياتى است .
بهرهء مرد به مقتضاى طبيعتش و به مقتضاى نقشى كه فطرة براى ايفاى آن آفريده شده ؛ در عرصهء فعّاليتهاى اقتصادى دو برابر زن است هم چنان كه بهرهء زن نيز در عرصهء فعاليتهاى ديگر چون فعاليتهاى عاطفى و پرورش فرزند دو برابر مرد است .
در آيه به جاى واژهء « امر مىكند » « فرمان مىدهد » واژهء « سفارش مىكند » به كار رفته تا بيان دارد كه اين مسئله پيش از آنكه يك فرمان باشد حاوى يك فايدهء عظيم است .
اين در صورتى است كه فرزندان هم پسر باشند و هم دختر ولى اگر همه دختر بودند دو سوم تركه را ميان خود به طور تساوى تقسيم مىكنند .
/ 33 «
فَإِنْ كُنَّ نِساءً فَوْقَ اثْنَتَيْنِ فَلَهُنَّ ثُلُثا ما تَرَكَ وَ إِنْ كانَتْ واحِدَةً فَلَهَا النِّصْفُ
- و اگر دختر باشند و بيش از دو تن دو سوم ميراث از آن آنهاست و اگر يك دختر بود ، نصف برد . » امّا بقيهء مال : اگر مرده را پدر و مادر باشد يك سوم ارث از آن اوست در صورتى كه دو دختر يا بيشتر باشند ، و مادر ، يك ششم و پدر ، بقيه را به ارث مىبرد ، در صورتى كه تنها يك دختر بود و آن دختر ، نصف تركه را به ارث