اين طهارت هدفش آن نيست كه مؤمنان را گرفتار رنج و زحمت كند ، بلكه هدف از آن پاكيزه ساختن آنهاست از پليديهاى ظاهر و باطن .
حرج
«
ما يُرِيدُ اللَّهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ حَرَجٍ
- خدا نمىخواهد كه شما در رنج افتيد . » يعنى هر حكم شرعى كه تحملش دشوار آيد آن سان از عهدهء آدمى برنيايد يا ملغى مىشود و يا به عملى آسانتر تبديل مىگردد . مثلا حج و نماز و روزه ، اگر آدمى در وضعى باشد كه طاقت اداى آنها را نداشته باشد مشمول تخفيف يا الغاء مىگردند . در حج برخى از اعمال را براى ناتوانان حذف مىكنند و برخى را باقى مىگذارند ، يا نماز را به جاى ايستاده نشسته ادا مىكنند . حتى گاه به اشاره . و گاهى آن واجب ، اگر تجزيهپذير نباشد حذف و ملغى مىشود ، مانند روزه به هنگامى كه فردى طاقت اداى آن را نداشته باشد .
خداوند براى اين قاعدهء فقهى كه به قاعده « حرج » مشهور است مثالى آورده و آن قرار دادن تيمم است به جاى وضوء ، در اوقات حرج ، مانند بيمارى يا / 311 سرماى گزنده يا كمى وقت براى شتاب در سفر يا نيافتن آب يا ترس از دشمن قاهر . . .
ما مىتوانيم قاعدهء « حرج » را بر مبناى اين مثالها كه قرآن آورده در موارد جزيى ديگر هم تسرّى دهيم .
آنها مردمى هستند كه خود را پاكيزه مىدارند
«
وَ لكِنْ يُرِيدُ لِيُطَهِّرَكُمْ وَ لِيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ
- بلكه خدا مىخواهد كه شما را پاكيزه سازد و نعمتش را بر شما تمام كند كه سپاس گزاريد . » هدف از غسل و وضو و تيمم پاكيزگى جسم است و پاكيزگى روح . جسم