آزادى را در چارچوب قانونگذارى كلى اسلامى محدود مىنمايد و در آن از چيزهايى كه حرام است يا حلال است سخن مىرود .
«
أُحِلَّتْ لَكُمْ بَهِيمَةُ الْأَنْعامِ
- حيوانات چهارپا بر شما حلال شده . » مگر برخى از آنها كه مستثنى شدهاند :
«
إِلَّا ما يُتْلى عَلَيْكُمْ
- مگر آنچه از اين پس برايتان گفته مىشود . » و از جملهء اين استثناءها است :
«
غَيْرَ مُحِلِّي الصَّيْدِ وَ أَنْتُمْ حُرُمٌ
- آنچه را در حال احرام صيد مىكنيد . » اما صيد در غير حال احرام جايز است و موجب ملكيت مىشود .
«
إِنَّ اللَّهَ يَحْكُمُ ما يُرِيدُ
- خدا به هر چه مىخواهد حكم مىكند . » بر ماست كه نپنداريم كه در انجام هر كارى كه ما را از آن خوش مىآيد آزاد هستيم ، هرگز . تنها خداست كه حاكم مطلق است .
/ 290 آرى در اسلام معاملات تجارى و برخوردارى از مباحات آزادى هست ولى در حدود اراده و خواست والاى آفريدگار جهان و مصالح عاليهء انسانى . در آيات ، اين قضايا بتفصيل بيان شدهاند .
انواع احكام
[ 2 ] احكامى كه خداوند بر حسب ارادهء خود بر ما واجب ساخته چه احكامى است ؟
خداوند براى ما در مورد اين حكم يك مثل واقعى مىزند از اين قرار كه احكام اجتماعى الهى بر دو گونهاند :
الف : احكامى كه حافظ امنيت مردماند و آزادى آنها را پاسدارى مىكند و براى هر كس فرصت فعاليت فراهم مىآورد . مانند برپاى داشتن مكانهايى آزاد كه هر گونه تجاوز به هر بهانه كه باشد در آنها ممنوع شده است . خداوند كعبه - بيت الحرام - را قرار داد و مقرر داشت كه در آنجا صلح و آرامش و امنيت برقرار باشد و كسانى كه بدان وارد مىشوند زير پوشش حرمت و امنيت جاى دارند تا تجارت و