رعايت حقوق مردم .
يكى از حقوق ، رعايت سوگند است كه خود بخشى از زندگى جامعه را نظام مىدهد .
جامعهء اسلامى جامعهء منطقى است زيرا از سبكسريها ( كه خود از عوامل كشاكشهاى جاهلى بود ) به دور است . در اين جامعه از شراب و قمار و بتپرستى و شرط بندى نشانى نيست .
نبايد تصور كرد كه در جامعهء اسلامى هر لذتى حرام است . نه . هر چيزى در حدود قانونى كه بر مبناى پرهيزگارى و احسان باشد جايز است . ( آيه 92 ) مثلا هر خوراكى كه حلال است مگر بعضى از شكارها كه حرام شدهاند ، آن هم حرمتش براى مردم جنبهء تربيتى دارد ، مانند شكار در هنگام احرام . البته اين قانون منحصر به شكار در خشكى است ولى صيد دريا حلال است حتى هنگام احرام . و تا مطلب كامل شود اندكى سخن از كعبه مىگويد كه امر حج يكى از عوامل نظام اجتماعى است . پس اگر خداوند شكار كردن را در ضمن سفر حج حرام كرده است كلا براى نظم حيات اجتماعى است . ( آيه 97 ) قرآن پس از آن كه از ضرورت التزام به تعاليم آسمانى سخن مىگويد ، سخافت / 284 برخى از خرافاتى را كه به دين ملحق شده است بيان مىدارد .
و به دنبال آن مىگويد افزودن در دين ، درست همانند فروكاستن از آن است ( آيه 103 ) و آن نتيجهء سنن جاهلى است و بر امت اسلامى است كه عليه اين تقاليد و سنن پايدارى ورزد و به آنها توجه ننمايد . ( آيه 105 ) در رابطه با زندگى اجتماعى نوبت به شهادت مىرسد كه موجب در امان دانستن جامعه است از تجاوز به حقوق ديگران . قرآن در اينجا مسئلهء وحى را در ضمن مثلى زنده بيان مىدارد . ( آيه 108 ) سپس سخن از رسولان و نقش ايشان كه از رساندن رسالت تجاوز نمىكند ، مىگويد : و اين كه هر گاه از آنان معجزهاى هم سر بزند به اذن خداوند و به سبب نيرو و علمى است كه خدا به آنان داده است .
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 250
مساهمون: احمد آرام
ص٢٥٠